COTABATO CITY- Para masigurong ligtas at tahimik ang leksyon sa susunod na taon, lalo pang hinihigpitan ng mga awtoridad ang mga armas sa Bangsamoro Autonomous Region in Muslim Mindanao (BARMM) dahil na rin sa paglobo ng loose firearms na nakukumpiska ng militar at pulisya.
Batay datos, hindi bababa sa 1,000 loose firearms ang nasamsam ng mga awtoridad sa buong rehiyon sa kalagitnaan ng Oktubre sa loob ng isang taong pagpapatupad ng Small Arms and Light Weapons (SALW) management program na sinusuportahan ng gobyerno ng Japan sa pamamagitan ng United Nations Development Program sa pakikipagtulungan ng mga lokal na pamahalaan.
Narekober din ng mga awtoridad ang ilang ilegal na baril sa pamamagitan ng pinaigting na operasyon laban sa mga armadong grupo.
“Kailangan ang pamamahala ng loose firearms para matiyak ang isang mapayapa, maayos at kapani-paniwalang halalan sa BARMM,” ani Presidential Peace Adviser Carlito Galvez, Jr.
“Napakahalaga ng programang ito, habang naghahanda kami para sa unang parlamentaryong halalan sa BARMM,” dagdag pa ni Galvez.
Nanawagan siya sa mga mayroong ilegal na baril na samantalahin ang programa kapalit ng kapayapaan, kung saan maaari nilang gawing mga buto ng kapayapaan.
Sa ngayon, ang programa ng SALW ay gumawa ng isang malakas na pag-unlad sa lalawigan ng Basilan, kung saan ang iba’t ibang mga komunidad ay nakakuha ng suporta sa kabuhayan kapalit ng higit sa 900 na mga armas.
Isang komunidad sa bayan ng Sumisip ang nakatanggap ng wheel loader, tatlong traktora na may disc plow at iba’t ibang farm inputs, sa kagandahang-loob ng Japanese-funded Assistance for Security, Peace, Integration and Recovery for Advancing Human Security in BARMM (Aspire), isang programang pinadali sa ilalim ng normalization track ng 2014 peace deal sa pagitan ng gobyerno at Moro Islamic Liberation Front (MILF).
Sa bayan ng Hadji Mohammad Ajul, nabigyan ang mga residente ng solar-powered ice block machines para matiyak ang pagiging bago ng kanilang ani, isang mini delivery cargo van, isang tractor na may disc plow, 500 free-range na manok at iba’t ibang farm inputs.
Sinabi naman ni Mayor Talib Pawaki ng bayan ng Hadji Mohammad Ajul na inaasahan ng proyekto na tuluyang mapuksa ang mga loose firearms sa bayan at mabigyan ng pagkakataon ang mga gustong magbago ng kanilang buhay.
Ang programa ng Aspire ay naglalayong bawasan ang loose firearms sa Bangsamoro sa pamamagitan ng pagrehistro at pag-istensil ng mga hindi lisensyadong armas na ito kapalit ng socioeconomic na suporta para sa mga komunidad.
Sa pahayag naman ni Sumisip Mayor Jul-adnan Hataman, sinabi niyang ang programa ay tumutulong sa Basilan na maalis mula sa dati nitong imahe bilang pugad ng tunggalian at kawalan ng batas tungo sa “isang kuwento kung saan ang kapayapaan ang pundasyon at ang pag-unlad ay ang landas pasulong.”
Sinabi ni Brig. Sinabi ni Gen. Alvin Luzon, commander ng Army 101st Infantry Brigade na nakabase sa Basilan, na bumaba ng mahigit 70 porsyento ang insidente ng karahasan sa isla kumpara noong nakaraang taon, dahil mas maraming hindi lisensyadong baril ang na-sipsip mula sa mga komunidad.
Ayon naman kay Basilan Gov. Hadjiman Hataman-Salliman na ang lalawigan ay “natatamasa na ngayon ang paborableng kapayapaan at kaayusan na walang mga kaso ng kidnapping at karahasan na naitala sa mga nakaraang taon.”
Sa Maguindanao del Sur, 26 na iba’t ibang baril mula sa mga may hawak ng baril sa bayan ng South Upi ang isinuko sa Army noong Lunes.
“Ang mga residenteng ito ay kusang isinuko ang kanilang mga armas bilang bahagi ng aming SALW management program,” sabi ni Lt. Col. Aeron Gumabao, commanding officer ng 57th Infantry Battalion ng Army.
Dahil dito, umabot sa mahigit 150 ang bilang ng mga sari-saring baril na sumuko o nasamsam ng mga sundalo ng Army’s 6th Infantry Division sa Maguindanao del Sur, Maguindanao del Norte, Sultan Kudarat, Cotabato at Sarangani provinces.
Ang programa ng SALW ay nangingibabaw sa pag-decommissioning ng mga MILF combatants at kanilang mga armas, at ang pagbabago ng mga pwersa ng Moro National Liberation Front. Mary Anne Sapico
