MANILA, Philippines – Aminado ang Commission on Elections (Comelec) na maaaring maging “sobrang mahirap” ang pagsasagawa ng Bangsamoro parliamentary elections sa Marso 31, 2026, kung ang autonomous region ay mabibigo na makabuo ng bagong batas na lumilikha ng mga parliamentary district sa Nobyembre 30.
Sa House committee on suffrage and electoral reforms, sinabi ni Comelec chair George Garcia kay Mamamayang Liberal Rep. Leila de Lima na “hanggang at maliban na lang” na maipasa ng gobyerno ng BARMM ang panukalang ito, hindi maipatuloy ng komisyon ang paghahain ng mga kandidatura at pag-imprenta ng mga balota sa oras para sa Marso 31, 2026 na itinakdang deadline ng Korte Suprema (SC) para sa halalan.
Noong Setyembre 30, pinasiyahan ng SC na ang Bangsamoro Autonomy Act No. 77 na muling bumubuo sa mga distrito ng parlyamentaryo sa rehiyon gayundin ang nauna nitong batas, ang BAA 58, ay labag sa konstitusyon at binigyan ang parliyamento ng BARMM hanggang Oktubre 30 para magkaroon ng bagong batas sa muling pagdidistrito.
Ang bagong panukalang ito ay magiging batayan para sa paghalal sa 80-miyembro ng parlyamento, kung saan 40 ay inilalaan sa mga kinatawan ng partido; 32 para sa single-member parliament.
Sa kasalukuyan, sinabi ni Garcia, nalampasan na ng gobyerno ng BARMM ang deadline sa Oktubre 30, dahil katatapos lang ng parliament nito sa ikalawang pagbasa ng ilang mga hakbang sa distrito.
Aniya, dapat na maisagawa na ng electoral body ang paghahain ng mga kandidatura sa unang linggo ng Enero 2026 dahil kailangan nang mag-imprenta ng 2.3 milyong balota sa unang linggo ng Pebrero.
Bukod sa mga hakbang sa pagbabago ng distrito, sinabi ni Garcia na kailangan ding talakayin ng parliament ng BARMM ang akreditasyon ng mga partidong pulitikal at mga sektoral na organisasyon, gayundin ang isang nakabinbing panukalang batas upang alisin ang tampok na “wala sa itaas” sa kanilang electoral code.
Ang nalalapit na BARMM elections ay dapat sana nilang kauna-unahang democrati elections matapos ang mahigit 50 taong tunaggalian sa pagitan ng pambansang pamahalaan at mga armadong grupo ng rebelde.
Sa ilalim ng parliamentary system ng BARMM, ang mga botante ay maghahalal ng mga miyembro ng parlyamentaryo na magsisilbi sa parehong executive at legislative functions. Jocelyn Tabangcura-Domenden
