MANILA, Philippines – Ayon sa datos ng Department of Health nag laan ng P400 bilyon sa mga local government units para sa Health Facilities Enhancement Program (HFEP) nito. Gayunpaman, 200 lamang sa 600 health center sa buong bansa ang kasalukuyang operational at functional.
Ito ay itinaas noong kamakailang budget deliberations ni Akbayan Party-list Representative Atty. Chel Diokno, na itinuro ang mga naunang pahayag ni DOH Secretary Teodoro Herbosa na inihambing ang HFEP sa mga kontrobersyal na proyektong “flood control”.
“Yun po ba ang dahilan kung bakit itinuring ni Secretary Herbosa na yung HFEP ang ‘flood control’ version ng DOH?” tanong ni Diokno.
Bilang tugon sa ngalan ng departamento, itinanggi ng DOH budget sponsor at Bataan 2nd District Representative Albert S. Garcia na ang HFEP ay isang “ghost project” scheme.
“Hindi po ibig sabihin nito na ghost project itong mga health centers. Nandun po sila. Kaya lang, dahil kakulangan po ng mga taong o healthcare professionals na magpapatakbo nito so they are not functioning. But, they are there waiting to be activated,” paliwanag ni Garcia.
Giit pa ni Diokno, kinukuwestiyon kung ano ang ginawa ng Kalihim ng DOH para matugunan ang sitwasyon.
“Since according to Secretary Herbosa ay ito ngang HFEP ay ang flood control version ng DOH ano po ang nagawa ng kalihim para ayusin itong problema?” tanong niya.
Tumugon si Garcia na para tumulong sa pagtugon sa 400 non-functional health centers at pagandahin ang primary care services, nagbukas ang DOH ng 55 Bagong Urgent Care and Ambulatory Service (BUCAS) centers sa buong bansa.
Gayunpaman, nagpahayag ng pagkabahala si Diokno sa mabagal na takbo ng reporma.
“I’m wondering why it’s been 7 years since this performance audit report was made, but only now that these control are being strengthened by the Department,” aniya.
Kinilala ni Garcia ang mga hamon sa pagpapatupad ng HFEP.
“Every year po ay gumagawa ng catch up plan and modifications ang Department of Health.” sabi niya, habang umaamin, “Pero, talagang andami pong challenges pagdating po sa implementation ng HFEP.”
Para mapabilis ang programa, naglabas kamakailan ang DOH ng updated guidelines para idagdag sa mga paraan ng pagpapatupad.
Bagama’t mayroong Memorandum of Agreement (MOA) sa mga LGU na nag-aatas sa kanila na magtalaga ng mga tauhan sa mga health center, ang mga talakayan sa panahon ng mga deliberasyon ay nagsiwalat na maraming LGU ang kulang ng kinakailangang pondo para kumuha ng mga healthcare worker, kaya hindi gumagana ang mga pasilidad sa kabila ng kanilang pisikal na pagkumpleto. RNT/MND
