MANILA, Philippines – Sinabi ng Department of Agriculture (DA) na ang average na farmgate presyo ng palay ay tuloy-tuloy na tumaas sa mga buwan kasunod ng desisyon ni Pangulong Ferdinand Marcos Jr. na suspendihin ang pag-aangkat ng bigas mula Setyembre hanggang Disyembre, na nagpapakita ng mas mahigpit na kondisyon ng domestic supply at pinabuting bargaining power para sa mga magsasaka.
Ayon sa DA ang pagbawi na ito ay kasunod ng ilang taon ng pagbabago ng mga kondisyon ng merkado. Batay sa datos mula sa Philippine Statistics Authority (PSA), nanatiling malakas ang presyo ng palay farmgate noong 2023 at tumaas pa noong Dry Season ng 2023–2024, kung kailan lumampas ang presyo ng dry palay sa ₱22 kada kilo at tumaas nang higit sa ₱25 kada kilo sa ilang buwan.
Gayunpaman, kasunod ng pagbabawas ng mga taripa ng bigas mula 35 porsiyento hanggang 15 porsiyento noong huling bahagi ng 2024, tumaas nang malaki ang mga bulto ng pag-import ng bigas, na nagresulta sa labis na suplay ng domestic. Nagdulot ito ng pababang presyo ng farmgate, na bumaba noong 2025 at bumaba sa humigit-kumulang ₱14 hanggang ₱16 kada kilo sa loob ng ilang buwan. Ang mga presyo ay umabot sa mababang halaga na humigit-kumulang ₱15.80 kada kilo noong Setyembre 2025 bago magsimulang bumawi sa pagtatapos ng taon. Pagsapit ng Disyembre 2025, ang average na presyo ay tumaas sa humigit-kumulang ₱18 kada kilo.
Kaugnay nito ipinapakita ng monitoring data mula sa National Food Authority (NFA) na ang average na presyo ng pagbili ng mga negosyante para sa sariwang palay ay nagbukas noong Setyembre sa ₱14.43 kada kilo. Ang mga presyo ay lumambot sa mababang ₱13.38 noong Oktubre 10 habang ang pinakamataas na dami ng ani ay pumasok sa merkado, na panandaliang tumitimbang sa pagbabalik ng farmgate. Noong Oktubre 30, gayunpaman, ang sariwang palay ay nagsimulang bumawi sa ₱14.02 kada kilo.
Ang isang mas mapagpasyang uptrend ay nabuo noong Nobyembre at pinabilis hanggang Disyembre at Enero, na nagpapahiwatig na ang apat na buwang pag-pause sa pag-import ay nagsimulang muling hubog sa mga inaasahan sa merkado. (Santi Celario)
