MANILA, Philippines – Aprubado na ng House of Representatives sa ikatlo at huling pagbasa ang panukalang ₱7.2-trilyong national budget.
Sa botong 282 ang pabor, 13 ang tutol at 1 ang abstain, pumasa ang House Bill No. 10858, o ang panukalang 2027 General Appropriations Bill (GAB). Sinundan ito ng masusing pagsusuri sa pondo para sa edukasyon, agrikultura, kalusugan, social welfare, transport assistance at imprastraktura.
Ayon kay House Committee on Appropriations Chairperson Mikaela Angela Suansing, sponsor ng panukala, may mga amendment ang bersiyon ng Kamara na layong tugunan ang agarang pangangailangan ng mga Pilipino at palakasin ang paghahanda ng gobyerno sa mga paparating na hamon, lalo na ang Super El Niño.
Dumaan ang panukala sa line-by-line review ng Budget Amendments Review Sub-Committee (BARSc), batay sa hiling ng mga ahensiya at sa mga rekomendasyong lumabas sa plenaryo.
Inuna ang mga programang may masusukat na benepisyo, tulad ng suporta sa edukasyon, kaligtasan sa paaralan, tulong sa agrikultura, irigasyon, serbisyong pangkalusugan at social protection.
Sa edukasyon, pinanatili ng Kamara ang ₱1.107 trilyong pondo sa National Expenditure Program (NEP) at nagrekomenda ng karagdagang pondo para sa ilang programa.
Kabilang sa mga amendment ang ₱2.10 bilyon para sa Tertiary Education Subsidy, ₱1.77 bilyon para sa Tulong Dunong Program, ₱1.93 bilyon para sa Basic Education Voucher Program, ₱952 milyon para sa Basic Education Facilities Fund, ₱500 milyon para sa School Safety and Security Program, at ₱350 milyon para sa Academic Recovery and Accessible Learning Program.
Walang pondo sa NEP ang Tulong Dunong at School Safety and Security programs.
Isa sa mga pangunahing tinutukan ng mga amendment ang agrikultura, para matulungan ang mga magsasaka at mangingisda na makayanan ang inaasahang epekto ng Super El Niño.
Inaprubahan ng Kamara ang karagdagang ₱10 bilyon para sa Presidential Assistance to Farmers and Fisherfolk, ₱500 milyon para sa Expanded Fertilizer Assistance, ₱4.09 bilyon para sa mga proyektong irigasyon sa buong bansa, ₱150 milyon para sa agricultural transport infrastructure, ₱4.96 bilyon para sa farm-to-market roads, ₱100 milyon para sa high-value crops, partikular ang ube, at ₱330 milyon para sa Climate Resilient Farm Productivity Support.
“These amendments bring the total additional funding for agriculture approved by the House and recommended by the BARSc to ₱20.86 billion,” ani Suansing.
Layon din ng bersiyon ng Kamara na pagandahin ang access sa kuryente sa mga komunidad sa kanayunan sa pamamagitan ng mas malawak na sitio electrification sa ilalim ng National Rural Electrification Program.
Pahihintulutan ng amendment ang National Electrification Administration, sa pamamagitan ng mga electric cooperative, na mag-rehabilitate, mag-upgrade, magkabit o magpalit ng mga pasilidad at kagamitan sa distribusyon para mabawasan ang system loss at mapabuti ang reliability at kahusayan ng serbisyo.
Sa sektor ng transportasyon, inaprubahan ng mga mambabatas ang karagdagang ₱1 bilyon para sa Fuel Subsidy Program, na walang pondo sa NEP, kasama ang ₱250 milyon para sa service contracting at ₱250 milyon para sa capital outlay.
Ayon kay Suansing, makakatulong ang fuel subsidy sa mga tsuper ng public utility vehicle, operator ng tricycle at tsuper ng bus sa mataas na presyo ng gasolina.
Binago rin ng Kamara ang probisyon sa Personnel Economic Relief Allowance (PERA) para maging P2,000 kada buwan.
Ipinaliwanag ni Suansing na bibigyan ng kakayahan ang Executive sa pagtukoy ng pinal na halaga ng anumang karagdagang allowance, sa halip na itakda sa ₱2,000.
Tumaas naman ng ₱12.23 bilyon ang pondo sa kalusugan sa bersiyon ng Kamara, mula ₱346.59 bilyon sa NEP tungo sa ₱358.82 bilyon. Kabilang sa mga amendment ang ₱23.97 bilyon para sa Medical Assistance Program, para mas maraming Pilipino ang makapagpa-ospital at makakuha ng iba pang mahahalagang serbisyong medikal, kasama ang pondo para sa disease prevention at pagpapabuti ng mga pasilidad pangkalusugan.
Sa social welfare, may karagdagang ₱25 milyon bawat isa para sa Project ProtecTEEN at Project Aruga, ₱13.8 milyon para sa Project SAFE, at ₱20 milyon para sa Special Committee on LGBTQIA+ ng Department of Social Welfare and Development.
Sa imprastraktura, may karagdagang ₱68 milyon sa ilalim ng Organizational Outcome 2 ng Department of Public Works and Highways at ₱66 milyon sa Basic Infrastructure Program nito.
Ipapadala na ngayon sa Senado ang pambansang budget para sa 2027 para sa sarili nitong deliberasyon. Gail Mendoza
