MANILA, Philippines — Hinimok ni Interior Secretary Jonvic Remulla ang Kongreso na uriin bilang terrorist networks ang mga sindikato ng droga upang mapalakas ang intelligence-sharing at masubaybayan ang mga transaksiyong pinansyal ng mga grupong sangkot sa transnasyonal na kalakalan ng ilegal na droga.
Sa panayam, sinabi ni Remulla na makatutulong ang naturang klasipikasyon upang mas mapalawak ang pakikipagtulungan ng Pilipinas sa mga dayuhang awtoridad sa pagbuwag sa mga sindikato. Binanggit niya ang pagkakasamsam sa Laos ng 521 kilo ng hinihinalang shabu na nagkakahalaga ng humigit-kumulang ₱3.5 bilyon ngayong buwan.
“As long as the Philippine Congress certifies that they’re a terrorist network by virtue of a resolution, then it opens us up to the international communities, intelligence sharing, especially with financial matters,” ani Remulla.
“Makikita namin ‘yung bank-to-bank transactions ng lahat nila, and then it’s easier to clamp them down,” dagdag niya.
Nasamsam ng mga awtoridad ng Laos ang hinihinalang shabu sa Luang Prabang International Airport noong Oktubre 1, nang harangin ang isang private jet na umano’y patungo sa Pilipinas. Inaresto kaugnay ng shipment ang Pilipinong si Fahad Mulok Dibarosan.
Natukoy ng mga awtoridad sa Pilipinas ang 11 persons of interest sa kaso, kabilang si dating Bangsamoro Transition Authority Parliament member Edriezan Hadji Nasser Rimbang, na tinukoy ni Remulla bilang umano’y financier ng operasyon.
Nakikipag-ugnayan ang Philippine Drug Enforcement Agency (PDEA), Philippine National Police (PNP) at iba pang ahensya sa mga dayuhang katuwang upang matukoy ang lawak ng hinihinalang international conspiracy.
Ayon kay Remulla, nagbahagi ng impormasyon ang mga intelligence agency sa Southeast Asia tungkol sa dalawang hinihinalang shipment ng droga patungong Pilipinas isang linggo bago ang operasyon. Dahil dito, nakipag-ugnayan ang mga awtoridad sa Laos upang mapigilan si Dibarosan bago makaalis ang private jet.
“Nung bumagsak si Fahad, nakita namin ng links lahat kung sino nag-procure ng eroplano, kung saan darating dito, kung sino ang consignee, kung sino nagbigay ng pera,” ani Remulla.
Tinukoy rin niya ang Pilipinong piloto na si Rioklyn Pizarras Toledo, alyas “Boyet,” bilang umano’y kumuha ng sasakyang panghimpapawid sa Malaysia para sa planong biyahe mula Laos patungong Pilipinas. Itinanggi ni Toledo ang mga paratang at iginiit ang kanyang kawalang-kasalanan.
Iniimbestigahan din kung nagamit na dati ang air ambulance service ni Toledo sa pagdadala ng droga sa bansa.
Ibinahagi ni Remulla ang posibilidad na itinatago ang droga sa mga kabaong na kasama sa transportasyon ng labi ng mga namatay. Ayon sa kanya, maaaring makalusot ang mga ito sa pagsusuri sa paliparan gamit ang mga kaugnay na dokumento.
Gayunman, nilinaw niyang sinusuri pa ng mga imbestigador ang mga naunang flight ng piloto at hindi pa napapatunayang ginamit ang ganitong modus operandi.
Nasa Pilipinas si Toledo at inimbitahan ng pulisya para sa pagtatanong, ayon kay Remulla. Sinabi rin niyang kailangang makipagtulungan ang Department of Justice (DOJ) sa mga dayuhang counterpart upang mabuo ang kaso at matukoy ang angkop na mga sakdal.
Sa oras ng ulat, wala pang kasong naisasampa laban kina Toledo at Rimbang kaugnay ng shipment. Binigyang-diin ni Remulla na ang DOJ ang nararapat magpasya sa mga susunod na legal na hakbang.
Itinanggi rin ni Remulla ang mga pahayag na mas lumaganap ang ilegal na droga sa ilalim ni Pangulong Ferdinand Marcos Jr. kumpara sa administrasyon ni dating Pangulong Rodrigo Duterte.
Ginamit niyang batayan ang presyo ng shabu, na aniya’y tumaas mula ₱3,500 kada gramo noong panahon ni Duterte hanggang ₱6,800 kada gramo sa kasalukuyan.
“Shabu did not go down under Duterte’s time. Make no mistake about it. It did not go down,” ani Remulla.
Sinabi niyang mahigit 17 tonelada ng ilegal na droga ang nasabat ng mga awtoridad mula 2024 sa mga operasyon sa karagatan, paliparan at pantalan, kabilang ang kamakailang shipment mula Laos.
Iniugnay rin niya sa pinaigting na operasyon kontra droga at pagbabago sa mga gawain ng pulisya ang pagbaba umano ng ilang krimen. Ayon sa kanya, bumaba ng 24 porsiyento ang mga kaso ng panggagahasa matapos higpitan ang pag-inom ng alak sa lansangan, habang bumuti rin umano ang tiwala ng publiko sa pulisya at pakiramdam ng kaligtasan.
Pinuna rin ni Remulla ang drug war ng nakaraang administrasyon at iginiit na may ilang pulis umanong nagmanipula ng mga operasyon upang makakuha ng gantimpala at promosyon.
“The first syndicate na namin was the Mayo case doon sa Manila,” aniya, na tumutukoy sa umano’y operasyon na may kinalaman sa malaking suplay ng shabu.
“Kasi na-incentivize ang PNP na kumuha ng drugs at ikalap eh. Ikayayaman nila eh. Kaya ‘yung misconception na tumigil ang drugs upon the Duterte, it’s not true.”
Ayon sa kanya, muling binubuo ng administrasyong Marcos ang puwersa ng pulisya mula 2022.
Tinataya ni Remulla na 80 porsiyento ng ilegal na droga na pumapasok sa Pilipinas ay dumaraan sa Mindanao, kabilang ang mga roll-on/roll-off vessel at maliliit na barkong umano’y nag-iiwan ng kargamento sa dagat upang sunduin ng iba.
“Eighty percent doon dumadaan talaga,” aniya.
Pinag-aaralan ng pamahalaan ang paghihigpit sa pagbabantay sa mga rutang ito, pagpapahusay ng seguridad sa mga paliparan at pagpapalakas ng pag-uusig sa mga kasong may kaugnayan sa droga.
Personal ding sinusuportahan ni Remulla ang pagbabalik ng parusang kamatayan para sa malalaking drug trafficker, ngunit kinilala niyang maaari itong makaapekto sa pakikipagtulungan ng Pilipinas sa ibang bansa, lalo na sa Europa.
Sa halip, nanawagan siya ng mas mahigpit na mga batas sa pag-uusig sa mga kasong droga, dahil aniya’y madalas nakaliligtas sa hatol ang mga suspek dahil sa mga teknikalidad.
“We need to reform our laws about the prosecution of drug cases,” aniya.
Patuloy ang imbestigasyon sa shipment mula Laos habang nakikipag-ugnayan ang mga awtoridad ng Pilipinas sa kanilang mga katuwang sa Southeast Asia upang matukoy ang kabuuang lawak ng hinihinalang sindikato. RNT/MDS
