TANUNGIN mo si Aling Nena sa palengke kung ano ang ASEAN, baka magkibit-balikat lang siya. Pero tanungin mo kung magkano ang bigas ngayon, alam niya hanggang sentimo. Ang hindi niya madalas marinig: ang presyong iyan ay hinuhubog ng mga desisyong nagaganap sa labas ng ating bansa.
Malaking bahagi ng ating bigas ang inaangkat. Halos lahat ng ating langis ay galing sa ibang bansa. Kaya kapag nagkaproblema ang ani sa kapitbahay nating bansa o gumalaw ang presyo ng krudo sa pandaigdigang merkado, ramdam agad ito ng tricycle driver sa Bulacan at ng karinderya sa Iloilo. Kung galing sa labas ang problema, kailangang tumawid din ng hangganan ang solusyon.
Dito pumapasok ang ginagawa ng gobyerno. Bukod sa mga hakbang sa loob ng bansa, dinadala nito sa ASEAN Summit ang usapin ng presyo ng pagkain at gasolina, at ito pa ang ginawang pangunahing prayoridad. Hindi ito pagpapasikat. Ito ang pag-amin na kalahati lang ng sagot ang kaya nating gawin nang mag-isa; ang kalahati ay nasa pakikipagtulungan sa mga kapitbahay na bansa.
Ang hinihintay ni Aling Nena ay hindi magandang talumpati. Gusto niyang huwag biglang tumaas ang presyo, at may sapat na suplay kahit may bagyo. Kung maisasakatuparan ang mas maayos na daloy ng pagkain sa rehiyon at mas maagang babala sa kakulangan ng suplay, iyan mismo ang makukuha niya.
Magandang simula ang pagpili ng Pilipinas na ipaglaban ang usaping ito sa sarili nating tahanan, sa harap ng buong rehiyon. Sa susunod na mamalengke si Aling Nena, sana’y ramdam na niya na may kumakatawan sa kanya sa mesa ng ASEAN.
@@@
Ang unang Pilipinong makikilala ng isang dayuhang delegado ay malamang hindi isang opisyal. Maaaring ang immigration officer sa paliparan, ang driver na susundo sa kanya, ang receptionist sa hotel, o ang waiter na maghahain ng una niyang almusal. Sila ang tunay na mukha ng Pilipinas, at sila ang huhubog sa alaalang iuuwi ng bisita.
Kaya higit pa sa kita ang pakinabang ng pagho-host ng ASEAN Summit. Oo, mapupuno ang mga hotel at restaurant. Pero ang mas mahalaga ay ang pagkakataong ipakita sa rehiyon kung sino tayo: masipag, magiliw, at kayang mag-organisa ng malaking pagtitipon nang maayos.
Ang ating mga hospitality worker naman ay magkakaroon ng karanasang magsilbi sa pandaigdigang antas, isang kasanayang madadala nila sa mga susunod na taon.
