MANILA, Philippines – Nais ng militanteng Makabayan bloc na magsagawa ng imbestigasyon sa House of Representatives hinggil sa dredging at seabed quarrying sa Zambales, na umano’y may kaugnayan sa China Harbor Engineering Company (CHEC) at iba pang dayuhang kontratista.
Ipinasa nina ACT Teachers Party-list Rep. Antonio Tinio, Gabriela Party-list Rep. Sarah Elago, at Kabataan Party-list Rep. Renee Co ang House Resolution (HR) No. 549 noong Miyerkules, Disyembre 3. Nilalayon ng resolusyon na imbestigahan ng Committee on Aquaculture and Fisheries Resources at Committee on Natural Resources ang epekto ng dredging sa kabuhayan ng mga mangingisda at sa yamang-dagat sa baybaying dagat.
Ayon sa resolusyon, mula Oktubre 2023, iniulat ng mga mangingisda at residente ng baybayin ang malalaking dredging vessel na sumisipsip ng buhangin sa karagatang bayan ng San Felipe, San Narciso, at Botolan. Ang mga barkong ito ay pinapatakbo ng iba’t ibang dayuhang korporasyon, kabilang ang CHEC at Harley Inc.
Batay sa mga ulat, ang buhangin na nakukuha sa Zambales ay dinadala sa mga reclamation project sa Manila Bay. Ayon sa Makabayan bloc, nakakaapekto sa isda ang operasyon ng dredging dahil sa ingay, malakas na panginginig, at iba pang stress sa kalikasan.
Hindi ito ang unang pagkakataon na may mambabatas na nagtaas ng alarma tungkol sa CHEC sa Zambales. Noong nakaraang buwan, nagsampa rin si House Deputy Minority Leader Leila de Lima ng HR No. 424 upang imbestigahan ang dredging at sand extraction sa Zambales, partikular sa San Felipe, at suriin ang pananagutan ng mga dayuhang kontratista.
Ayon sa Zambales Ecological Network (ZEN), higit 5,000 mangingisda mula sa San Felipe, Botolan, at San Narciso ang naapektuhan sa pagkawala ng kanilang tradisyonal na pinagkakakitaan dahil sa dredging. Inihayag rin ng Pambansang Lakas ng Kilusang Mamamalakaya ng Pilipinas (PAMALAKAYA-Pilipinas) at ZEN na ang tinatawag na “river restoration” ay disguise lamang para sa seabed quarrying.
Ayon sa kanilang resolusyon, ang seabed quarrying sa Zambales ay isang malinaw na paglustay sa likas na yaman para sa kita ng korporasyon, kapalit ang kabuhayan ng mga tao at karapatan sa malinis at balanseng kalikasan.
Isa pang epekto ng dredging ay ang malawakang coastal erosion. Napapansin na mas delikado na ang mga komunidad sa baybayin at mga istruktura sa erosion at iba pang panganib sa lupa. Sa Botolan, mahigit 300 bahay ng mga pamilyang mangingisda ang nawasak noong 2023 at na-relocate sa malalayong lugar na walang malapit na kabuhayan at serbisyong panlipunan. Sa San Felipe, maraming resort ang bumagsak dahil sa pag-urong ng dalampasigan, at isang kilometrong kalsada sa Sitio Tektek, Brgy. Sindol ay bumagsak matapos ang sunod-sunod na bagyo noong Hulyo 2024, na pinalala ng seabed quarrying.
Ang Makabayan bloc ay kabilang sa minority sa House of Representatives. RNT/MND
