MANILA, Philippines – Maaaring makasuhan ng contempt of court at perjury ang ilang testigo ni Vice President Sara Duterte sa impeachment court na pawang nagsisinungaling, umiiwas sa katotohanan at umayaw sumagot sa direktang tanong sa paglilitis.
Nitong ika-41 araw ng paglilitis ni Duterte, nasubok ang pasensiya ng impeachment court sa ilang testigo na umiiwas na sagot, paulit-ulit na pag-aangking hindi maalala ang mahahalagang dokumento, posibleng conflict of interest ng isang city accountant, at hindi tugmang property records.
Sa nakaraang paglilitis, inusisa ng mga senator-judge si Davao City accountant Vingelin Bajan dahil hindi niya maalala ang pagpirma sa ilang dokumentong nag-uugnay sa kanya sa isang accounting firm na kalaunan ay nag-audit sa mga kumpanyang kaugnay ni Duterte at ng kanyang asawa na si Atty. Manases Carpio.
Inusisa rin nila si Island Garden City of Samal assessor John Kenneth Enumerables dahil sa magkasalungat na detalye sa property records na kinasasangkutan ng Bise Presidente.
Ang mga palitan ng tanong ay nagdulot ng hindi paniniwala at pagkadismaya mula sa ilang senator-judge, kung saan si Senator-Judge Raffy Tulfo ay nagmungkahi pa na ma-cite for contempt si Bajan dahil sa pag-iwas sa mga tanong.
Hindi maalala
Si Bajan ang ikatlong testigo ng depensa sa Article 2, na nag-aakusa kay Duterte ng pagkamal ng unexplained wealth, hindi ganap na pagbubunyag ng kanyang mga ari-arian at pananagutan sa kanyang statements of assets, liabilities and net worth (SALNs), at hindi pag-divest sa kanyang business interests habang nasa pampublikong tungkulin.
Tinawag si Bajan upang tumestigo na ang P64,194.72 na ibinayad kay Duterte ng Davao City local government noong 2023 ay salary differential, hindi double compensation. Ngunit ang cross-examination ng prosekusyon at mga tanong ng mga senator-judge ay nakasentro sa kanyang kredibilidad.
Hinarap ni private prosecutor Mae Divinagracia si Bajan sa orihinal na Articles of Partnership ng Ampil, Elises, Ciudadano & Co., isang certified public accounting firm na nakarehistro sa Securities and Exchange Commission noong 2003.
Ipinakita ng dokumento na si Bajan ay kabilang sa mga partner at may pirma na kalaunan ay inamin niyang kanya.
Ngunit paulit-ulit na sinabi ni Bajan na hindi niya maalala ang pagpirma sa dokumento o ang mga pangyayari sa kanyang pag-alis sa firm. Hindi rin niya maalala ang pagpirma sa amended Articles of Partnership noong 2015 na nag-alis sa kanyang pangalan.
“I’m really sorry, Your Honor. I cannot really remember all these documents,” sabi ni Bajan sa korte matapos ang mahabang paghinto.
Paulit-ulit siyang pinilit ni presiding officer Francis “Chiz” Escudero na sumagot nang direkta, at pinaalalahanan na tingnan ang mga dokumento sa halip na ang mga defense lawyer kapag sumasagot.
“Did you file the amended Articles of General Partnership in 2015 removing your name from the accounting firm?” tanong ni Escudero.
Nang muling sabihin ni Bajan na hindi niya maalala, nagbabala si Escudero na maaaring mag-isyu ang korte ng mga kautusan upang pilitin siyang sumagot.
Kinuwestiyon din ng presiding officer kung paano ang isang accountant, na ang propesyon ay nangangailangan ng masusing pag-iingat sa mga dokumento, ay hindi maalala kung kailan siya umalis sa isang firm o kung pumirma ba siya sa mga papel na may kanyang pangalan.
Hiniling ni Divinagracia na ilagay sa record ang kanyang obserbasyon na tila ayaw o nag-aatubili si Bajan na sumagot.
Posibleng conflict of interest
Lumabas din sa testimonya ang tanong tungkol sa posibleng conflict of interest. Inamin ni Bajan na naging partner siya sa Ampil, Elises, Ciudadano & Co., na kalaunan ay naging Elises & Ciudadano.
Sinabi niya na ang firm ang kanyang unang employer at umatras siya sa partnership noong 2015, bago ang kanyang appointment bilang Davao City accountant noong 2016, nang si Duterte pa ang mayor.
Ipinakita ng prosekusyon ang General Information Sheets na tumutukoy sa Elises & Ciudadano bilang external auditor, mula 2019, ng ilang kumpanyang kaugnay ni Duterte at Carpio, kabilang ang GenCorp Industries Inc., Metro City Chow, Town Timesquare Bee Corp., City Hall King Chow, Chinese Gen Bee, Carpio Lawyer, Davao New Royal Taipan at Great Jolly Times Food Corp.
Iginiit ng defense counsel na si Lindon Bacquel na hindi na konektado si Bajan sa firm nang i-audit nito ang mga kumpanya. Sinabi rin ni Bajan na wala siyang kaalaman sa auditing work ng firm matapos siyang umalis.
Hindi paniniwala
Nagpahayag ng hindi paniniwala si Senator-Judge Risa Hontiveros sa kawalan ng kakayahan ni Bajan na maalala ang pagpirma sa isang mahalagang dokumento na may kinalaman sa isang pribadong kumpanya na kinabibilangan niya ng mahigit isang dekada.
Kalaunan, nagbiro si Senator-judge Lito Lapid na baka nakalimutan na rin ni Bajan ang kanyang kaarawan, na nagdulot ng tawanan sa pagtatapos ng tensyonadong palitan.
Sinabi niya na naaawa siya kay Bajan at pinaghihinalaang baka nagamit ito, at hinimok na magsabi ng katotohanan dahil nais lamang ng mga senator-judge na alamin ang nangyari.
Samantala, kinuwestiyon ni Tulfo ang tila pag-iwas ni Bajan.
“Yesterday, one witness was laughing. Today, this witness is very evasive and pretending not to know. Why can’t we cite these people in contempt so that the impeachment court will be respected?” aniya.
Ang babala ni Escudero hinggil sa contempt at perjury ay dumating matapos tanungin ni Senator-Judge Vicente “Tito” Sotto III kung anong parusa ang maaaring ipataw sa mga testigong nagsisinungaling na pawang under oath.
“They may be subject to contempt by the court,” sabi ni Escudero, at idinagdag na ang mga testigo ay maaari ring maharap sa perjury cases sa tamang prosecutor’s office o korte dahil ang kanilang mga pahayag ay ginawa sa ilalim ng panunumpa.
Pinaalalahanan ni Senator-Judge Panfilo “Ping” Lacson ang korte na ang awtoridad nitong magparusa ng contempt ay tahasang nakasaad sa ilalim ng mga patakaran na namamahala sa impeachment proceedings.
Sinabi ni Lacson na hindi maganda para sa korte ang pagdinig noong nakaraang araw dahil ang isang testigo ay ngumisi at tumawa, na halos ginawang katatawanan ang proceedings.
Hindi tugmang property records
Umabot din ang pagsusuri ng korte kay Enumerables, ang ikalawang testigo ng depensa, na tinanong hinggil sa isang 751-square-meter na property na idineklara sa SALN ni Duterte.
Ang Transfer Certificate of Title ng property ay tumutukoy sa lokasyon nito bilang Barangay Matanos, na ayon kay Enumerables ay hindi umiiral sa Samal, habang ang tax records ng lungsod ay naglalagay dito sa Barangay San Isidro.
Sinabi ni Enumerables na maaaring makilala ang property sa pamamagitan ng pagtutugma ng market at assessed values ngunit inamin niyang hindi siya makasiguro na ito ang parehong property na idineklara sa SALN ni Duterte.
Magkaiba rin ang acquisition cost: ang deed of sale ay naglilista ng P3.45 milyon, habang ang joint SALN nina Duterte at Carpio ay nagdeklara ng P4.04 milyon.
Kinumpirma ni Enumerables ang halaga sa deed ngunit hindi niya maipagtibay nang mag-isa na ang dalawang dokumento ay tumutukoy sa iisang property.
Pinuna ni Senator-Judge Erwin Tulfo ang assessor dahil sa hindi pag-alerto sa Register of Deeds tungkol sa magkasalungat na records, at nagbabala na ang ganitong mga pagkakaiba ay maaaring maglantad sa mga walang kamalay-malay na property buyers sa mga kaduda-dudang titulo ng lupa. Hinimok din siya ni Lacson na itama ang nakakalitong records. Ernie Reyes
