MANILA, Philippines – Ang National Fisheries Research and Development Institute (NFRDI) ay naglunsad ng isang pioneering research initiative para magparami ng Bali sardinella (Sardinella lemuru), na lokal na kilala bilang tamban.
Sa isang balita nitong Biyernes, sinabi ng NFRDI na ang inisyatiba na ito ay una sa pananaliksik sa pangisdaan sa Pilipinas.
“A documented breeding technology specific to tamban has never been attempted before,” ayon kay Department of Agriculture – NFRDI officer in charge Maria Theresa Mutia and project leader.
“But with growing pressure on wild stocks and the risk of supply instability, there is a need to find alternative solutions,” dagdag pa niya.
Ang Tamban Hatchery Program, isang pitong taong pagsisikap sa pagsasaliksik na tumatakbo mula 2024 hanggang 2030, ay naglalayong bumuo ng mga teknolohiya sa pagpaparami at kultura ng tamban para sa aquaculture. Ito ay ipinatutupad sa pakikipagtulungan ng Southeast Asian Fisheries Development Center–Aquaculture Department (SEAFDEC/AQD) at DA-BFAR 9 (Zamboanga Peninsula).
Ang programa ay nahahati sa tatlong yugto: biological studies at domestication (2024–2025), broodstock development at breeding trials (2026–2028), at grow-out culture (2029–2030).
Ang mga paunang pagsisikap sa ilalim ng Phase 1 ay nagpakita ng mga magagandang resulta. Ang NFRDI at SEAFDEC/AQD ay matagumpay na nakabuo ng mga protocol para sa live na transportasyon at domestication. Ang benchmark ng kaligtasan ng buhay na 378 araw sa pagkabihag ay naitala.
Sa kasalukuyan, 232 tamban ang pinananatili sa Freshwater Fisheries Research and Development Center ng NFRDI sa Taal, Batangas, at SEAFDEC/AQD’s hatchery facility sa Tigbauan, Iloilo.
Natuklasan ng mga paunang biyolohikal na pag-aaral na ang tamban ay pangunahing kumakain sa mga copepod, kasama ng phytoplankton at zooplankton – data na susuporta sa pagbuo ng feed sa hinaharap.
Sinabi ni Mutia na ang science-based, phased approach ng programa ay naglalayong tiyakin ang pangmatagalang tagumpay at mag-ambag sa food security.
Ang inisyatiba na ito ay maaaring makabuluhang mapabuti ang pagpapanatili ng produksyon ng tamban at makatulong sa pagpapatatag ng suplay ng sardinas sa bansa, dagdag niya. RNT/MND
