SIMULA nang lumabas siya sa isang nakabibigat na video — kung saan idinawit niya ang pinakamataas na pangalan sa gobyerno sa umano’y P100-bilyong web ng budget insertions at ghost flood-control projects — parang muling naglaho sa ere ang dating kongresista na si Zaldy Co.
Ayon mismo sa gobyerno nitong weekend, “walang impormasyon” ang Philippine embassy sa Portugal tungkol sa kinaroroonan ng dating kongresista na binawian na ang pasaporte.
Isang araw noong Nobyembre, nasa video siya na inaakusahan mismo si President Bongbong Marcos na umano’y nag-utos ng mga budget insertion at umaasang may kickbacks. Pinangalanan niya ang asawa ng Pangulo, pati ang pinsan nitong si dating House Speaker Martin Romualdez, bilang umano’y mastermind at benepisyaryo, at isinama pa ang key Cabinet officials at Palace aides sa isang malawakang scam.
Si Co, na nahaharap sa kaso ng graft at malversation at ngayon ay subject ng pending Interpol red notice, ay posibleng maging pinaka-most wanted na tao sa bansa. Pero hindi lang ito usapin ng criminal liability — mas lalo itong pulitikal, dahil patuloy ang galit ng publiko at ang panawagan para sa mas malinaw na pagbubunyag — o mas mabuti pa, mga kumpisal! — mula sa mga inaakusahan sa gulong ito.
Samantala, ang administrasyong ito at ang mga ahensyang inatasang hanapin si Co ay dapat gamitin ang lahat ng paraan na nasa kanilang discretion para mahanap at maibalik siya sa bansa. Itinuro ni Senator Panfilo Lacson na ang Pilipinas ay signatory sa UNCAC (United Nations Convention Against Corruption), isang legally binding treaty na nag-uutos ng kooperasyon ng 191 bansa para i-track, imbestigahan, at usigin ang korap.
Kung taos-puso si Marcos sa pagpisil ng katotohanan mula kay Co, puwede niyang i-activate ang UNCAC bilang pandaigdigang dragnet para maiuwi ang “whistleblower” na ito.
Kaya marahil, ang tanong ngayon ay hindi kung nasaan si Co, kundi kung may political will ba ang estado na itulak ang accountability lampas sa ating borders. May revoked passport, may red notice, at may UN-backed treaty. Gagamitin ba ng gobyerno ang mga ito nang desidido, o hahayaan na lang na manatiling alamat si Co at ang kanyang kuwento?
At gayunman, habang palakas nang palakas ang paghahanap kay Co, mas lalong humihina ang mga tanong tungkol sa isang taong naririto. Ang tinutukoy ko ay ang pagsisiyasat sa dating House Speaker. Ako lang ba — at ang mga nagbu-buzz na bubuyog sa social media — ang nakapapansin, o sadyang kakaiba ang katahimikan ng gobyernong ito pagdating sa pagharap kay Romualdez?
Sa isang Bilyonaryo interview, sinabi ng dating mambabatas na si Jing Paras na ang Independent Commission for Infrastructure ay nagrekomenda ng pagsasampa ng plunder at graft cases laban kina Co at Romualdez. Inangkin din niya na may sinumpaang salaysay ng isang witness na nagdawit kay Romualdez na umano’y binago — para lang lumitaw kalaunan sa Ombudsman ang kaparehong testimonya, tungkol sa umano’y pagdadala ng mga maletang puno ng pera sa tirahan ni Romualdez. Mga alegasyon ito, oo—pero sapat ang bigat para sa masusing pagsusuri.
Mas direkta pa ang civil society group na August Twenty-One Movement, na nagbabala na bumabagsak ang accountability kapag pinapalampas si Romualdez habang hinahabol ang iba. Hayagang hinamon ng ATOM ang administrasyon na patunayan ang sinseridad nito sa pamamagitan ng pagtiyak na walang “big fish” na pinoprotektahan.
* * *
SHORT BURSTS. Para sa mga komento o reaksyon, mag-email sa [email protected] o mag-post sa @Side_View sa X app (dating Twitter).
