Sa isang makabago at maagap na hakbang upang harapin ang lumalalang krisis sa mental health sa bansa, naghain ang millennial senator at pinakabatang miyembro ng 20th Congress na si Sen. Camille Villar ng panukalang batas na tinatawag na “Mental Health Officer Act,” isang mahalagang panukala na nag-uutos sa paglalagay ng isang Mental Health Officer sa bawat lungsod at munisipalidad sa buong bansa.
“Hindi na natin maaaring balewalain ang tahimik na pagdurusa ng milyun-milyong Pilipino. Ang mental health ay isang pangunahing karapatan,” pahayag ni Villar. “Bilang kinatawan ng nakababatang henerasyon, nasasaksihan ko mismo kung paano naaapektuhan ang ating kabataan ng tumataas na kaso ng stress, anxiety, at depresyon. Hindi sapat ang kamalayan lamang. Kailangan natin ng konkretong aksyon na nakatuon sa komunidad.”
Layunin ng panukalang Senate Bill No. 1760 na maipatupad ang sistematikong suporta sa mental health sa antas ng lokal na pamahalaan sa pamamagitan ng pag-aatas sa lahat ng local government units (LGUs) na kumuha at magtalaga ng isang Mental Health Officer (MHO) na mangunguna sa pagtugon sa mga suliraning pangkaisipan sa kanilang nasasakupan.
Sa pamamagitan ng komprehensibong adyendang lehislatibo na ito, layunin ni Villar na makabuo ng mas maagap, makatao, at nakasentro sa komunidad na sistema ng mental health — isang sistemang titiyak na walang Pilipinong magdurusa nang tahimik at may agarang tulong na maaabot hindi lamang sa malalaking lungsod kundi maging sa malalayong bayan sa buong bansa.
Patuloy na naaapektuhan ng mga suliraning pangkaisipan ang mga Pilipino anuman ang edad at katayuang panlipunan. Ipinapakita ng datos na patuloy ang pagtaas ng kaso ng mental disorders — mula 7 milyon noong 1990 ay umabot ito sa 12.5 milyon noong 2019, na may tinatayang 2 porsyentong pagtaas bawat taon. Kabilang sa mga pinakakaraniwang kondisyon ang anxiety at depresyon, lalo na sa mga kabataang humaharap sa tumitinding akademiko, pinansyal, at panlipunang hamon.
Sa ilalim ng panukala, makikipag-ugnayan ang mga LGU sa Department of Health (DOH) para sa recruitment, selection, at pagsasanay ng mga Mental Health Officer upang matiyak ang kanilang kakayahan at kahandaan. Ang DOH ang maglalabas ng mga patnubay hinggil sa kwalipikasyon at training modules para sa mga itatalagang MHO sa bawat lungsod at munisipalidad. Kabilang sa mga tungkulin ng MHO ang pagsusumite ng taunang ulat ukol sa kalagayan ng mental health sa kanilang nasasakupan, kasama ang mga rekomendasyon upang mapalakas ang mga programa at interbensyon.
Binigyang-diin din ni Villar na ang paglalagay ng mga mental health professionals sa mismong komunidad ay magbibigay-daan sa mas maagang interbensyon, pagbawas ng stigma, pagpapabuti ng access sa serbisyo, at paglikha ng maaasahang lokal na datos para sa pangmatagalang pagpaplano ng mga polisiya.
“Kapag pinatatag natin ang mental resilience ng ating mamamayan, pinatatag din natin ang pundasyon ng ating bansa,” diin niya.
Ipinaalala rin ni Villar na ang panukalang ito ay bahagi ng mas malawak niyang adyenda upang gawing prayoridad ang mental health sa pambansang polisiya. Naghain na rin siya ng iba pang mga panukala na tumutugon sa mental health concerns, kabilang ang isang panukalang batas na nagtatatag ng mga polisiya upang tugunan ang bullying at mga kahalintulad na gawain sa lugar ng trabaho — pagkilala na ang toxic na kapaligiran at harassment sa trabaho ay may malaking ambag sa psychological distress ng mga manggagawang Pilipino. RNT
