MANILA, Philippines – Tumitindi ang pangamba sa posibleng pagtaas ng presyo ng mga pangunahing bilihin sa bansa habang nagpapatuloy ang sigalot sa Middle East, na unti-unti nang nararamdaman sa usapin ng logistics, produktong petrolyo, at mga input sa agrikultura.
Ayon sa Department of Agriculture (DA), maaaring sumipa ang presyo ng ilang pagkain sa ilalim ng “worst-case scenario,” lalo na kung magtatagal ang kaguluhan at mananatiling mataas ang pandaigdigang presyo ng langis.
Batay sa pagtataya ng DA, maaaring tumaas ang presyo ng manok mula P200 hanggang P324 kada kilo.
Kasabay nito, posible ring umakyat ng halos 49 porsiyento ang presyo ng well-milled rice mula P45 tungong P67 kada kilo.
Sa parehong ulat, sinabi rin na noong Marso 9, isang araw bago ang malaking oil price hike, nasa P33 kada kilo ang lokal na regular milled rice, ngunit tumaas ito sa P37 kada kilo, habang ang imported rice naman ay nadagdagan ng hanggang P5 kada kilo.
Gayunman, hindi pa ganap na sumasalamin sa lahat ng pamilihan ang naturang pinakamasamang tantiya. Sa Marikina City Public Market, halimbawa, nananatiling nasa P150 kada kilo ang manok, ayon sa monitoring na binanggit sa ulat.
Ipinapakita nito na sa ngayon ay may mga pamilihan pang may relatibong matatag na presyo, bagamat nananatiling nakabitin ang tanong kung hanggang kailan ito mapananatili kung lalala pa ang sitwasyon sa pandaigdigang merkado ng enerhiya.
Nagbabala rin ang DA na ang epekto ng gulo sa Middle East ay hindi lamang nakatuon sa freight at transport cost kundi maging sa presyo ng farm inputs, partikular ang urea-based fertilizer, na mahalaga sa produksyon ng pagkain.
Sa hiwalay na ulat, sinabi ng ahensiya na maaaring maapektuhan ang logistics at input costs, bagay na posibleng magtulak sa panibagong pagmahal ng pagkain sa mga susunod na buwan.
Sa kabila nito, tiniyak ng DA na sapat pa ang suplay ng pagkain sa bansa sa mga susunod na buwan.
Sa naunang ulat, sinabi ng DA na mananatiling sapat ang food supply ng bansa hanggang Hulyo sa kabila ng mga hindi tiyak na epekto ng sigalot sa Middle East. I
big sabihin, ang agarang banta ay hindi pa kakulangan ng suplay kundi ang posibleng pagtaas ng gastos sa pagdadala, produksyon, at pagpoproseso ng pagkain.
Sa panig ng industriya ng manok, sinabi ng United Broiler Raisers Association na hindi rin awtomatikong mangangahulugan ng mas malaking kita sa mga poultry farmer ang pagtaas ng presyo kung hindi naman kayanin ng mga mamimili ang mas mahal na produkto.
Mahalaga ito dahil kahit tumaas ang retail price, maaari pa ring mawalan ng benepisyo ang mga producer kapag bumagsak ang demand dahil sa paghina ng kakayahan ng publiko na bumili.
Samantala, nagsisikap namang pigilan ng pamahalaan ang agarang pagtaas ng presyo ng iba pang pangunahing bilihin.
Ayon sa Department of Trade and Industry (DTI), 21 manufacturers ng basic necessities and prime commodities ang nangakong hindi muna magtataas ng presyo sa loob ng 30 araw, habang ang ilan ay nagsabing kaya nilang panatilihin ang kasalukuyang presyo hanggang 60 araw.
Kabilang sa mga produktong saklaw ng pangakong ito ang canned sardines, bottled water, instant noodles, coffee, canned meat, toilet soap, at candles.
Samantala, sinabi ng Philippine Chamber of Agriculture and Food Inc. na maaaring mag-iba ang sitwasyon kung tataas din ang presyo ng raw materials.
Ibig sabihin, kahit may pansamantalang pangako ng price stability sa ilang produkto, nananatiling nakadepende pa rin ito sa galaw ng gastos sa produksyon at sa lawak ng magiging epekto ng krisis sa pandaigdigang suplay ng langis at iba pang input. Santi Celario
