UMIINIT ang diskurso sa impeachment ni Vice President Sara Duterte, ngunit mas lumalalim ang isyu lampas sa simpleng YES o NO. Sa halip na batay sa proseso at ebidensya, ang pagtingin ng publiko sa boto ng mga mambabatas ay unti-unting nalulunod sa hinala at politikal na interpretasyon.
Kapag YES ang boto, mabilis ang paratang na may kapalit na pondo o kaya ay may pananakot ng kaso. Ngunit kapag NO ang boto, madalas itong tinatanggap na malinis o natural na desisyon, kahit hindi rin ito laging sinasamahan ng masusing paliwanag sa publiko. Bakit tila mas mabigat ang obligasyon ng YES na magpaliwanag, samantalang ang NO ay awtomatikong pinaniniwalaang prinsipyo?
May mga mambabatas na umaming may strong reservations bago bumoto ng YES. Ibig sabihin, hindi ito madali o padalos-dalos na pasya. Tinimbang nila ang ebidensya at implikasyon bago magdesisyon. Sa kabilang banda, may mga bumoto ng NO na tahasang nagsabi ng “NO period,” gaya ng binigyang diin ni Sen. Panfilo Lacson, na nagpapakita ng matibay at tiyak na paninindigan.
Ngunit hindi dapat dito nagtatapos ang pagsusuri. Ang YES ay agad binabansagan ng motibong pera o pananakot, habang ang NO ay bihirang kuwestiyunin. Kung totoo man ang mga alegasyon ng impluwensya, dapat itong patunayan, hindi ipagpalagay. Ang paghusga ay dapat nasa impeachment court, hindi sa social media o opinyon lamang.
Hindi rin makatarungan ang pagbibintang na ang bumoto ng YES ay kumikilos lamang dahil sa pansariling interes. Maaaring ang iba ay naniniwala sa bigat ng ebidensya, kahit pa ito ay nananatiling subject ng pagsusuri kung ito ay admissible. Sa kabilang banda, may pananaw rin mula kay Rep. Leandro Leviste na ang eleksyon at pulitika ay madalas umiikot sa pera, ngunit hindi ito dapat maging default na pagtingin sa bawat boto.
Sa huli, ang impeachment ay hindi kompetisyon ng moral superiority ng YES o NO. Ito ay pagsubok sa ating kakayahang igalang ang proseso, kahit hindi tugma sa ating paniniwala. Ang boto ay bilang, ngunit ang demokrasya ay tiwala sa proseso ng pagdedesisyon.
