MANILA, Philippines – Muling umapela ang mga lokal na opisyal ng Puerto Galera kay Pangulong Ferdinand Marcos Jr. at sa national government para sa agarang tulong at pangmatagalang solusyon sa lumalalang krisis sa tubig sa bayan, na nagtulak sa ilang komunidad na umasa sa water rationing at nagresulta sa pagdedeklara ng state of calamity.
Sinabi ni Vice Mayor Rocky Ilagan na mula pa noong 2023 ay humihingi na ng suporta ang munisipyo sa national government upang marehabilitate ang luma nang water system nito at matugunan ang paulit-ulit na kakulangan sa tubig.
“Kaya talagang humihingi kami ng tulong sa national government, sa ating mahal na President na matulungan kami na maisaayos,” ani Ilagan sa panayam sa DZMM nitong Sabado.
“Matagal na namin ito idinudulog sa national government, since 2023 pa, 2024, idinudulog na namin ito sa kanila. Taon-taon ay idinudulog namin ito sa national government na kami naman ay tulungan na marehabilitate ang aming patubig,” dagdag niya.
Ang Puerto Galera, isa sa mga pangunahing beach destination sa bansa, ay nakararanas ng kakulangan sa tubig halos tuwing dry season dahil natutuyo ang mountain springs na pangunahing pinagkukunan ng suplay ng tubig ng bayan. Ayon sa mga opisyal, mas lumala ang krisis ngayong taon dahil sa matagal na epekto ng El Niño, na nakaapekto sa mga residente at sa tourism-dependent economy ng munisipyo.
Noong Hunyo 15, isinailalim ng Sangguniang Bayan ang Puerto Galera sa state of calamity dahil sa tumitinding kakulangan sa tubig, upang magamit ng lokal na pamahalaan ang emergency funds at mapabilis ang response measures.
Pinalakas na ng municipal government ang water rationing, katuwang ang mga fire truck ng Bureau of Fire Protection at mga lokal na water tanker sa paghahatid ng malinis na tubig sa mga apektadong komunidad.
Naibalik na ang suplay ng tubig sa ilang bahagi ng Sitio Sulis sa Barangay Balatero at White Beach sa Barangay San Isidro matapos maayos ang ilang deep wells. Gayunman, patuloy pa ring nakararanas ng hindi sapat na suplay ng tubig ang mga residente sa Barangays Sinandigan, Palangan, at Sabang.
Nagsimula na rin ang mga espesyalista mula sa Department of Environment and Natural Resources-Mines and Geosciences Bureau ng georesistivity surveys upang matukoy ang mga posibleng lugar para sa bagong groundwater-fed deep wells.
Ayon kay Ilagan, nananatiling pangunahing pangmatagalang solusyon ng munisipyo ang pagtatayo ng karagdagang deep wells. Iginiit din niya na nais ng lokal na pamahalaan na manatili sa kanilang kontrol ang water system sa halip na ipasa ang operasyon sa private concessionaire, bunsod ng pangambang maaaring tumaas ang singil sa tubig kapag napribado ito.
Naglaan naman ang pamahalaang panlalawigan ng Oriental Mindoro ng P1.062 milyon na financial assistance para sa relief operations ng Puerto Galera. Sinabi ni Governor Humerlito “Bonz” Dolor na pangunahing gagamitin ang pondo sa pagbili ng fuel para sa water tankers at sa iba pang emergency response efforts.
Sinabi ni Ilagan na kailangan ng Puerto Galera ang permanenteng rehabilitasyon ng water system nito upang hindi na maulit ang parehong krisis tuwing tag-init. RNT
