Galaw ng Tsina sa WPS dapat tutukan; Pinas, ‘di dapat pasindak

MANILA, Philippines — Hinimok ni Chairman Emeritus Dr. Jose Antonio Goitia ang pamahalaan na patuloy na bantayan ang mga pagkilos ng China sa West Philippine Sea (WPS) sa gitna ng tumitinding tensiyon at mga pahayag na itinuturing ng mga opisyal ng Pilipinas na banta sa bansa.

Ayon kay Goitia, mahalagang suriin kung bahagi ng mas malawak na estratehiya ng Beijing ang mga pagkilos nito sa karagatan upang pahinain ang paninindigan ng Pilipinas at kuwestiyunin ang mga karapatan nito sa teritoryo.

Nag-ugat ang usapin sa pahayag ni Chinese Ambassador Jing Quan noong Oktubre 15 na madaling mananalo ang China sakaling gumamit ito ng puwersa, bagama’t iginiit din nitong nais ng Beijing ang kapayapaan.

Tinawag ni Pangulong Ferdinand Marcos Jr. na tila banta ang naturang pahayag, habang inilarawan naman ng Department of Foreign Affairs (DFA) ang mga sinabi ng embahador bilang isang hindi tuwirang pagbabanta ng paggamit ng puwersa.

Para kay Goitia, hindi nangangahulugang naghahanap ng gulo ang Pilipinas sa pagpapatibay nito ng pagbabantay sa karagatan. Bahagi aniya ito ng responsibilidad ng pamahalaan upang mapangalagaan ang seguridad at pambansang interes ng bansa.

“Hindi pang-uudyok ang pagsubaybay sa mga dayuhang barko. Responsibilidad natin itong gawin upang pangalagaan ang karagatan, seguridad, at pambansang interes ng bansa,” ani Goitia.

Samantala, iniulat ng isang maritime intelligence report na namataan ang isang barko ng Chinese People’s Liberation Army Navy malapit sa mga isla ng Ambulong at Diwaran noong Oktubre 14.

Namataan din umano sa paligid ng Panatag Shoal ang mga barko ng Chinese maritime militia na may kakayahang magsagawa ng pananaliksik sa dagat. Ayon sa ulat, mabagal na kumilos ang barkong pandigma sa loob ng halos dalawang oras bago nagpatuloy sa timog, bagama’t hindi pa kumpirmado ang kabuuan ng galaw nito.

Kinuwestiyon din ni Goitia ang paggamit sa bansag na “troublemaker” laban sa Pilipinas. Ginamit umano ni Chinese Foreign Ministry spokesperson Lin Jian ang naturang paglalarawan sa Maynila, habang nagpahayag din ng tanong si Vice President Sara Duterte kung nagiging sanhi ng problema sa Southeast Asia ang paninindigan ng bansa.

Para kay Goitia, kailangang maipaliwanag kung bakit nasisisi ang Pilipinas sa pagtatanggol sa mga karapatan nito sa karagatan. Aniya, maaaring malihis ng ganitong mga pahayag ang pansin mula sa mismong pinagmumulan ng mga sigalot.

Hinimok din niya ang Beijing na linawin ang mga ulat na may kaugnayan sa tinatawag na “Operation Rising Dragon” at sa umano’y posibleng pagsalakay sa malalawak na bahagi ng teritoryo ng Pilipinas pagsapit ng 2028. Gayunman, nananatiling kailangang beripikahin ang mga naturang ulat at ang mga detalyeng nakapaloob dito.

Inaasahan namang magkakaroon ng pagkakataon ang Pilipinas na muling igiit ang paninindigan nito sa karagatan sa ASEAN Summit na nakatakdang idaos sa Metro Manila sa Nobyembre.

Ayon kay Goitia, mahalagang patuloy na itaguyod ng bansa ang kapayapaan at pandaigdigang batas habang ipinagtatanggol ang soberanya at mga lehitimong karapatan nito.

Si Goitia ay may hawak na Juris Doctor at PhD at Chairman Emeritus ng Alyansa ng Bantay sa Kapayapaan at Demokrasya (ABKD), People’s Alliance for Democracy and Reforms (PADER), Liga Independencia Pilipinas (LIPI), at Filipinos Do Not Yield Movement (FDNY). JAY Reyes