NANAWAGAN ang People’s Budget Coalition, kasama ang iba pang civil society organizations (CSOs), sa House of Representatives (HOR) na maglatag ng malinaw na panuntunan hinggil sa lawak ng kanilang partisipasyon sa pagtalakay ng 2026 national budget. Bagama’t binigyan ng “observer status” alinsunod sa House Resolution No. 94, iginiit ng koalisyon na tila limitado lamang sila sa papel na tagapanood, at hindi tunay na katuwang sa proseso ng deliberasyon.
Ayon sa Social Watch Philippines, isa sa mga kasapi ng People’s Budget Coalition, wala pang malinaw na aksyon ang HOR sa ipinangako nitong “open bicameral conference” at maaaring mauwi lamang sa press release ang pangakong transparency.
Kabilang sa mga mungkahi ng People’s Budget Coalition ang pagbubuo at pagsasagawa ng budget transparency server upang masubaybayan ng publiko ang anomang pagbabago o “insertions” mula sa National Expenditure Program (NEP) hanggang sa General Appropriations Bill (GAB).
Bukod dito, nanawagan din sila ng open budget portal na magsisilbing sentro ng lahat ng dokumento at iskedyul, kasama ang isang participation tracker para makita kung alin sa mga mungkahi ng CSOs ang tinanggap, binago, o tinanggihan ng Kongreso.
Hinikayat din ng koalisyon ang pagbubukas ng listahan ng mga benepisyaryo ng mga social aid program ng Department of Social Welfare and Development (DSWD), kabilang ang kontrobersyal na “Ayuda para sa Kapos ang Kita” o AKAP, Medical Assistance for Indigents, at Assistance to Individuals in Crisis Situations o AICS.
Batay sa pagsusuri ng People’s Budget Coalition, bumaba na sa pinakamababang antas sa loob ng isang dekada ang “allocable portion” ng budget dahil tanging Php 38.00 sa bawat Php 100.00 sa panukalang Php 6.8 trillion 2026 NEP ang maaari lamang ilaan para sa mga programang panlipunan.
Ipinunto ng isang budget analyst na lumalaki ang bahagi ng pambansang pondo na napupunta sa pagbabayad ng utang, kaya’t lumiit ang pondong maaaring gamitin para sa mga pangunahing serbisyo katulad ng kalusugan, transportasyon, at edukasyon.
Nagbabala rin ang People’s Budget Coalition sa patuloy na paglobo ng mga “unprogrammed appropriations,” o mga proyektong wala pang tiyak na pondo at nakasandal lamang sa hinaharap na kita. Para sa kanila, kinakailangan ang malinaw na patakaran at mas bukas na proseso upang masiguro na ang bawat piso ng pambansang badyet ay mapupunta sa mga proyektong tunay na kailangan ng mamamayan.
