ISA sa mga dapat paghandaan ngayon pa lang ang paparating na matinding El Nino.
Hindi lang ang Philippine Atmospheric, Geophysical and Astronomical Services Administration ang nagbababala kundi maging ang United Nations.
May palatandaan na umano ng pagsisimula ng matinding El Nino ngayong Mayo hanggang Hulyo, ayon sa UN.
HANGGANG 53 DEGREES CELSIUS
Gaano ba kainit sa Pinas kung tinatamaan tayo ng El Nino?
Nitong 2024, nakaranas ang Iba, Zambales ng 53 degrees celsius habang 38.8 degrees celcius ang Ninoy Aquino International Airport, Pasay City at may 42.2 degrees celsius naman sa Tuguegarao City, Cagayan noong Mayo 1969.
Ikumpara natin sa katawan ng tao.
Katamtamang init ng katawan ang 36.4-37.2 degrees Celsius at may sinat ka naman kung tataas ito sa 37.3-38.0 degrees celsius.
Mataas na ang lagnat mo kapag umabot na sa 38.1-41.0 degrees Celsius at kailangan mo nang tumakbo sa doktor o klinik.
Delikado na ito, lalo na sa mga bata dahil masasabing nasa antas na ito ng tipus na maaaring makaira sa utak at ikamatay na rin niya.
Kapag lumagpas sa 41.0 at aabot sa 41.5 ito, hyperpyrexia na ang aabutin mo at emergency na ang iyong kalagayan at maswerte ka kung hindi ka dead on arrival sa ospital.
Pero kung mabubuhay ka man, maaaring hindi ka na maging normal at may mga diperensya ka na sa utak o iba pang bahagi ng iyong katawan.
HALAMAN AT KAPALIGIRAN
Paano naman kung aabot sa 42-53 degrees Celsius sa paligid dahil sa El Nino, lalo na kung magtagal ng kung ilang buwan?
Diyan na napakarami ang magaganap na mapanira sa kapaligiran.
Maraming mamamatay na halaman at damo, kasama na ang mga palay, mais at gulay dahil matutuyo at magkakabitak-bitak ang mga sakahan at gulayan.
Maging ang maraming puno, kasama ang mga pinag-aanihan natin gaya ng mga niyog, mangga at iba pa ay mamamatay rin.
Marami ring suplay ng tubig ang matutuyo gaya ng mga ilog at sapa na pinagkukunan ng tubig para sa mga pananim at panlinis.
Kukulangin din ang suplay ng tubig ng mga dam, gaya ng Angat dam na pinagkukunan ng 16 milyong taga-Metro Manila ng nasa 96 porsyentong suplay ng tubig.
Marami ring masisira na alaga sa fishkill gaya ng mga isda sa mga fishpond dahil sa sobrang init ng tubig o pagkatuyo ng mga fishpond.
Ang ibang mga isda, magkakaroon ng lasang burak at hindi pupwedeng kainin.
Magkakaroon din ng peste sa mga alagang hayop, lalo na ang katulad ng manok.
Sa ibang salita, magkakaroon ng krisis sa suplay ng pagkain at tubig.
Pero hindi lang ‘yan ang problema.
MAGSASAKA, MANGINGISDA, IBA PA MAGHIHIRAP
Milyon-milyong magsasaka, magmamais, magniniyog at mangingisda ang mawawalan ng hanapbuhay at maghihirap dahil sa El Nino.
Dahil may krisis sa suplay ng pagkain at tubig, magmamahal din ang mga ito at tatamaan din ang hindi lang ang mga tambay kundi maging ang mga no work, no pay at milyon-milyong wala pa sa minimum wage ang sahod.
Kaya, dapat maghanda ang lahat at kabilang sa mga pupwedeng gawin ang pagtitipid, hindi pagwaldas ng tubig, pag-ayos sa mga tagas sa mga tubong pantubig at paggamit ng recycled water.
