MANILA, Philippines – Ang overloading ay hindi isang problema ngunit isang sintomas ng isang patuloy at malubhang krisis.
Ito ang ipinunto ng Move As One Coalition habang ibinunyag ng Land Transportation Franchising and Regulatory Board (LTFRB) at Land Transportation Office (LTO) ang plano nitong magpataw ng mas mabigat na parusa para sa overloading.
Gaya ng sinabi ng LTFRB noong nakaraang linggo, ang mga overloading na PUV ay papatawan ng P5,000 na multa at suspensiyon o pagkansela ng mga certificate of public convenience, na idiniin na nakabalangkas na ito sa limitasyon ng pasahero.
Ang mga tradisyunal at modernong jeepney, na tinatawag na PUJ, ay pinapayagang magsakay ng 12 hanggang 32 pasahero, depende sa disenyo at mga detalye na itinakda ng manufacturer. Ang mga modernong PUJ ay maaaring magkaroon ng maximum na limang nakatayong pasahero.
Ang mga bus, o PUB, ay maaaring magdala ng 50 o higit pang mga pasahero, habang ang mga regular at extended na van ay pinapayagan na magkaroon ng 10 at 12 na pasahero, ayon sa pagkakabanggit. Walo ang pinapayagan sa isang UV Express.
Ngunit ayon sa Coalition “such punitive measures will only add to the hardships of commuters and PUV operators, and even worsen PUV overloading, which may put commuter safety at risk.”
Ayon sa kanila na ang proposal ng LTFRB at LTO ay “misguided and ill-conceived, as it fails to address the root cause of PUV overloading, [which is] the chronic undersupply of PUVs, which has resulted from LTFRB’s own restrictive policies from 1994 to 2017.”
Itinuro ng koalisyon ang apat na patakaran ng LTFRB na humantong sa kakulangan ng mga PUV.
Ang una ay noong 1994, na ang PUJ at PUV franchise moratorium sa Metro Manila. Nagkaroon din ng inter-regional na PUJ franchise moratorium noong 2001 at isang nationwide moratorium sa pagpapalabas ng prangkisa para sa lahat ng uri ng serbisyo noong 2003.
Ang huli, aniya, ay noong 2017, nang ilabas ang mga prangkisa batay sa LTPRP, o Local Public Transportation Route Plan, na resulta ng PUV Modernization Program.
Sinabi nito na humantong ito sa napakalaking pagbaba sa serbisyong ibinibigay ng mga PUV, lalo na sa mga PUJ at PUB, na itinuturo na “the government’s denial will only deepen this worsening crisis.”
Binigyang-diin ng koalisyon na ang milyun-milyong manggagawa, estudyante, matatanda at mga taong may kapansanan na napipilitang maghintay sa mahabang pila at sumisiksik sa mga siksikang PUV para makapasok sa trabaho o paaralan ay hindi isolated rush hour incidents. “They are daily symptoms of a systemic shortage in public transport supply.”
Batay sa datos ng Metro Manila Development Authority at Department of Transportation (DOTr), tumaas ng 43 porsiyento ang presensiya ng sasakyan sa Metro Manila mula 2.54 milyon noong 2013 hanggang 3.63 milyon noong 2023.
Gayunpaman, ang presensya ng mga PUB ay bumaba ng 42.3 porsiyento mula 36,551 hanggang 21,107, habang ang mga PUJ ay nagtala ng pinakamataas na pagbaba ng 50.5 porsiyento, na bumaba mula 193,221 noong 2013 hanggang 95,659 noong 2023.
Ang presensya ng motorsiklo ay tumaas ng 286.5 porsyento mula 433,340 hanggang 1.67 milyon. RNT/MND
