21-araw sa Panatag: Presensya ng Chinese research vessel, sinusuri

MANILA, Philippines — Pinaiigting ang panawagan na bantayan at siyasatin ang 21-araw na pananatili ng isang Chinese marine research vessel sa Bajo de Masinloc o Panatag Shoal, partikular ang uri ng datos na maaaring nakalap nito mula sa seabed.

Ang Haiyang Dizhi Shi Hao, na pinatatakbo ng Guangzhou Marine Geological Survey ng China, ay naiulat na nanatili sa lugar mula Agosto 11 hanggang Setyembre 1.

Ang naturang barko ay idinisenyo para sa geological survey at may kakayahang magsagawa ng pagsusuri sa seabed at mabababaw na bahagi ng ilalim ng dagat.

Gumagamit din ito ng stern-mounted A-frame para sa pag-deploy at pagkuha ng scientific equipment na maaaring gamitin sa pangangalap ng detalyadong datos tungkol sa kondisyon at estruktura ng ilalim ng dagat.

Ayon kay Dr. Jose Antonio Goitia, Chairman Emeritus ng Alyansa ng Bantay sa Kapayapaan at Demokrasya (ABKD), People’s Alliance for Democracy and Reforms (PADER), Liga Independencia Pilipinas (LIPI), at Filipinos Do Not Yield Movement (FDNY), dapat siyasatin ng Pilipinas ang naturang aktibidad.

«“Ang pansamantalang presensya ngayon ay maaaring maging normal na realidad bukas kung hahayaan itong magpatuloy nang walang tugon,” ani Goitia.»

Nagiging mas kapansin-pansin umano ang insidente dahil sa mga naunang aktibidad ng China sa iba pang bahagi ng West Philippine Sea.

Isa rito ang Panganiban Shoal o Mischief Reef, kung saan noong 1995 ay nagtayo ang China ng mga estrukturang una nitong inilarawan bilang mga silungan para sa mga mangingisda. Kalaunan, lumawak ang mga ito at naging artipisyal na isla na may airstrip at iba pang pasilidad.

Bukod dito, noong Mayo ay namataan din umano ang isang floating platform o balsa sa loob ng Panatag Shoal na iniugnay sa mga Chinese research vessel.

Sa kasalukuyan, muling nakapukaw ng pansin ang presensya ng isang survey vessel na may kakayahang magsagawa ng drilling-related activities sa lugar nang halos tatlong linggo.

Para kay Goitia, mahalagang tingnan hindi lamang kung nagsasagawa ng scientific research ang naturang barko kundi kung anong uri ng impormasyon ang nakukuha at kung paano ito maaaring gamitin sa hinaharap.

“Bihirang mawala ang soberanya nang biglaan. Unti-unti itong nababawasan kapag paulit-ulit na hinahayaang lumipas ang mga hamon dito nang walang tugon,” pahayag niya.

Binigyang-diin din niya na dapat bantayan ng Pilipinas ang anumang aktibidad na posibleng makaapekto sa kasalukuyang status quo sa Panatag Shoal.

“Ang ating soberanya ay hindi maaaring ipagpalit, isuko, o gawing paksa ng negosasyon,” ani Goitia.

Ang Bajo de Masinloc ay inaangkin ng Pilipinas at bahagi ng mga maritime entitlement na ipinaglalaban ng bansa sa West Philippine Sea.

Sa gitna ng patuloy na tensyon sa West Philippine Sea, iginiit ni Goitia na mahalagang kumilos at magsagawa ng masusing pagmamanman habang nangyayari ang mga aktibidad sa lugar, sa halip na hintaying magkaroon ng permanenteng pagbabago bago ito matugunan.

Si Goitia ay nagtapos ng Juris Doctor at Doctor of Philosophy (PhD) at may advanced degrees sa MNSA, MPA at MBA. JAY Reyes