MANILA, Philippines – Nagbigay ng lakas-loob sa mga kandidato at kontratista ang desisyon ng Commission on Elections (Comelec) Political Finance and Affairs Department (PFAD) na walang pananagutan si Sen. Francis “Chiz” Escudero sa P30-milyong campaign donation mula sa isang contractor.
Ang donor na si Lawrence Lubiano ay may mga kumpanyang nagkaroon ng kontrata sa Sorsogon, kung saan si Escudero ay gobernador bago tumakbo bilang senador noong 2022. Ngunit ayon sa PFAD, hiwalay si Lubiano sa kanyang mga kumpanya, kaya daw hindi lumabag sa batas ang donasyon.
Ayon kay Danilo Arao ng Kontra Daya, nagpapadala ito ng maling mensahe na puwede pa rin tumanggap ng pondo mula sa kontratista basta individual ang deklarasyon. Binanggit niya na lumalabag ito sa layunin ng Statement of Contributions and Expenditures (SOCE) na tiyakin ang fairness at transparency sa halalan.
Sinabi ni Eric Jude Alvia ng NAMFREL na puwede itong mag-udyok sa mga kandidato na aktibong humingi ng donasyon mula sa mayayamang tao kahit may potensyal na conflict of interest. Binanggit din niya na dapat suriin kung may pansariling interes ang donor laban sa tungkulin ng kandidato.
Ayon kay Luie Guia, dating Comelec Commissioner, dapat tingnan ng ahensya kung ang interpretasyon ng PFAD ay tumutugma sa layunin ng batas. Samantala, sinabi ni Rey Bulay, Comelec Commissioner, na hindi puwede mag-interpret ng batas, kundi ipinatutupad lang ang nakasaad.
Pinuna rin ng mga legal experts at politiko tulad nina Ryan Jay Roset (LENTE) at Leila De Lima ang desisyon, dahil puwede namang managot ang may-ari ng kumpanya kahit individual ang donation, gamit ang prinsipyo ng “piercing the corporate veil.”
Ayon kay Arao, dapat ipakita ng Comelec ang buong SOCE at annexes upang malaman ng publiko ang kabuuang datos sa donasyon. Nanawagan rin siya na dapat i-update ng real-time ang SOCE online para maiwasan ang paglabag sa batas at ma-monitor ang spending limit per voter.
Nagbigay din ng suhestiyon si Arao na tustusan ng gobyerno ang gastos sa kampanya para pantay ang mga kandidato at maiwasan ang pagdepende sa contractor-donors. Samantala, nais ni Alvia na palawakin ang coverage ng SOCE hanggang isang taon bago magsimula ang opisyal na kandidatura upang hindi maikubli ang mga transaksyon sa kampanya.
Ngayon, nasa Comelec en banc na ang kaso ni Escudero at inaasahan ang pinal na desisyon. Binabahala ng mga eksperto na ang desisyon ng PFAD ay maaaring maging precedent para sa susunod na mga halalan, kung saan ang mga mayayamang donor at kontratista ay maaaring magkaroon ng impluwensya sa mga kandidato. RNT/MND
