QUEZON CITY – Naging sentro ng pagdinig sa piyansa ni dating senador Ramon “Bong” Revilla Jr. ang alok na pagbabalik ng ₱1 bilyon ni dating undersecretary ng Public Works na si Roberto R. Bernardo, kung saan napansin ng court observers na imbes na palakasin, ay lalo nitong pinahina ang kaso ng prosekusyon.
Sa huling pagdinig sa harap ng Sandiganbayan Third Division, tinanong ni Associate Justice Ronald Moreno ang tungkol sa alok ni Bernardo na ibalik ang malaking halaga sa gobyerno bilang isa sa mga kondisyon para tanggapin siya bilang state witness.
Ayon sa depensa, ang ganitong kalaking halaga ay hindi basta kayang ibalik ng isang minor na kalahok lamang, at sa halip ay nagpapahiwatig na si Bernardo ay may kontrol o akses sa malalaking bahagi ng pondo ng mga proyekto.
Para sa mga tagasuri, inilalagay nito si Bernardo sa sentro ng umano’y anomalya, kung saan inilarawan siya ng depensa bilang pangunahing arkitekto ng iskema at hindi simpleng whistleblower na naglalantad ng katiwalian.
Sa kanyang cross-examination, tinanong pa ng abogado ng depensa na si Atty. Reody Anthony Balisi si Bernardo: “Ikaw ba ang mastermind?”, na binibigyang-diin ang malalim nitong pagkakasangkot sa umano’y iregularidad sa mga proyektong flood control at ang kanyang pagiging malapit sa pondo.
Sa sarili niyang testimonya, kinumpirma ni Bernardo na nakinabang siya sa ilegal na sistemang siya mismo ang tumulong magdisenyo at magpanatili. Nakapaligid sa kanya ang mga tauhan at kasamahan na sumunod sa kanyang mga utos, nagsagawa ng kanyang mga direktiba, at umano’y nakinabang din sa isang sistemang pinatatakbo sa pamamagitan ng koordinado, tuloy-tuloy, at kapaki-pakinabang na operasyon sa kabila ng kawalan ng pananagutan.
Samantala, sinabi ni Third Division Presiding Justice Karl Miranda sa pangunahing saksi ng prosekusyon: “You know Engineer Bernardo, in this case ay dalawa lang yung talagang naririnig kong pangalan. Maraming nagra-rally diyan… at doon sa tapat ng opisina ko. Naririnig ko lahat! ‘Senator Revilla walang sala… at saka Engineer Bernardo mastermind, Bernardom…nyo, papanagutin, hindi dapat maging state witness.’ Kaya sagutin mo ang tanong ni Atty. Balisi—ikaw ba talaga ang mastermind?”
Lumutang ang usapin ng ₱1-bilyong alok na pagbabalik sa presentasyon ng ebidensya ng prosekusyon, kung saan tumestigo si Bernardo bilang state witness upang patunayan ang pahayag na malakas ang ebidensya laban kay Revilla – ang pamantayang legal upang itanggi ang piyansa sa mga kasong hindi ito karapatan.
Iginiit ng depensa na dapat tingnan nang may pag-iingat ang testimonya ni Bernardo, dahil hindi lamang ito kulang sa matibay na ebidensyang sumusuporta, kundi nagpapakita rin ang kanyang alok na ₱1 bilyon na may malakas siyang personal na interes na makipagtulungan sa gobyerno upang makaiwas sa prosekusyon.
Ayon pa sa kanila, ang mga testimonya ng iba pang saksi ng prosekusyon ay hindi direktang nag-uugnay kay Revilla sa umano’y maling paggamit ng pondo, at sa halip ay lalo pang itinatampok ang sentral na papel ni Bernardo.
Isang direktor ng Public Works sa National Capital Region ang nagpaliwanag kung paano pinoproseso at ipinatutupad ang mga proyekto, ngunit hindi nito itinuro ang anumang direktang partisipasyon ni Revilla.
Sa halip, ipinakita ng kanyang testimonya kung paano umiikot ang mga desisyon at koordinasyon sa loob ng departamento – mga larangang may impluwensya si Bernardo.
Si Engineer Alcantara naman ay nagbigay-liwanag kung paano isinagawa ang mga proyekto sa aktwal na implementasyon ng flood control works, ngunit wala rin siyang naibigay na direktang ebidensyang nag-uugnay kay Revilla sa mga sinasabing anomalya.
Ganoon din si Engineer Paul Cortez, na tumalakay sa dokumentasyon at mga proseso kaugnay ng listahan ng mga proyekto, ngunit hindi rin nakapagturo ng anumang utos, transaksyon, o pulong na kinasasangkutan ng dating senador.
Para sa depensa, malinaw ang padron: naipapaliwanag ng mga saksi kung paano gumana ang sistema, ngunit hindi nila direktang naiuugnay si Revilla sa anumang maling gawain. Kasabay nito, lalo namang naitatampok ang papel ni Bernardo, na nasa posisyong may kakayahang mangasiwa o umimpluwensya sa iba’t ibang yugto ng proyekto—mula sa pagpaplano hanggang sa implementasyon.
Sinuri rin ng depensa ang testimonya ng driver at staff aide ni Bernardo, na iniharap upang suportahan ang kanyang mga pahayag. Ayon sa depensa, ang kanilang mga salaysay ay inuulit lamang ang mga pahayag ng kanilang “boss” hinggil sa umano’y paghahatid ng mga kahon kay Revilla. RNT
