MANILA, Philippines – Higit pa sa mga legal na prinsipyo at politika, ang sigalot sa West Philippine Sea ay nakaaapekto sa kabuhayan at ikinabubuhay ng mga mangingisdang sumasagupa sa alon sakay ng marurupok na bangka habang kaharap ang mga armadong barko at makapangyarihang sasakyang pandagat ng China, ayon kay Lingayen Dagupan Archbishop Socrates Villegas.
Ayon kay Villegas, ang dagat ang bumuhay sa mga hamak na mangingisda ng Archdiocese of Lingayen Dagupan at ng mga Diocese ng Iba at Alaminos. Ang yaman nito ang nagbigay ng seguridad sa kanila at sa kanilang pamilya. Ngunit kailanman ay hindi sila naging sakim, hindi mapang-abuso. Ang kinuha lamang nila sa dagat ay ang sapat sa kanilang pangangailangan.
Ang West Philippine Sea ay tumutukoy sa mga karagatang nasa kanlurang bahagi ng kapuluan ng Pilipinas, kabilang ang Luzon Sea at ang mga tubig sa paligid, loob, at katabi ng Kalayaan Island Group at Bajo de Masinloc.
Noong 2016, nagdesisyon ang Permanent Court of Arbitration sa The Hague pabor sa Pilipinas laban sa pag-angkin ng China sa South China Sea, at sinabing ito ay “walang legal na batayan.”
Gayunman, tumanggi ang China na kilalanin ang desisyon.
Kamakailan, nagkaroon ng mainit na palitan ng salita ang mga opisyal ng Pilipinas at China, kung saan nanawagan ang ilang mambabatas na ideklarang persona non grata ang Chinese Ambassador sa Pilipinas.
Noong Biyernes, sinabi ni Defense Secretary Gilberto “Gibo” Teodoro na kung pilit na hihilahin ng China ang lumubog na barkong pandigma na BRP Sierra Madre, maituturing itong akto ng digmaan laban sa Pilipinas.
Sa isang ulat mula sa Chinese news outlet, sinabing pinag-iisipan ng Beijing ang pagpataw ng sanctions laban sa Maynila, kabilang ang paghila sa BRP Sierra Madre — isang barkong pandigma mula pa noong World War II na sadyang isinadsad noong 1999 sa Ayungin Shoal sa West Philippine Sea at patuloy na nagsisilbing outpost ng bansa.
Sa kanyang pahayag, sinabi ni Bishop Villegas ang kanyang suporta sa mga lider ng Pilipinas na nagtatanggol sa teritoryo ng bansa.
Aniya, ang marurupok na bangka ng mga mangingisda ay lumalaban sa mga armadong barko at makapangyarihang sasakyang pandagat. Jocelyn Tabangcura-Domenden
