NEGROS ORIENTAL, Philippines – Hindi bababa sa 1,280 manggagawa sa turismo ang naapektuhan ng ethanol wastewater spill sa Universal Robina Corp. ethanol distillery plant sa Bais City, Negros Oriental, at ng Bagyong “Tino” (internasyonal na pangalan: Kalmaegi) na sumunod.
Apektado ang mga manggagawang turismo mula sa Bais City at Manjuyod, ayon kay Department of Tourism regional director for Western Visayas at Negros Island Region Krisma Rodriguez.
Ang spill, na naganap noong Okt. 26, ay nakaapekto sa mahigit 6,000 ektarya ng dagat na naging bahagi ng Tañon Strait Protected Seascape at sa loob ng agarang kapaligiran ng Bais City at Manjuyod town.
Bukod sa pag-alis ng daan-daang mangingisda na pinanghihinaan ng loob na mangisda sa kontaminadong dagat ng kipot, ang pagtapon ay nakaapekto rin sa turismo, dahil parehong kilala ang Bais at Manjuyod na mga tourist haven dahil sa kanilang malinis na tubig at whale watching at diving activities.
Ang masamang epekto sa ekonomiya ng spill ay pinalala ng malawakang pagkawasak na dulot ng Tino nang tangayin nito ang Visayas noong Nob. 4.
Ang Tañon Strait Protected Seascape ay sumasaklaw sa higit sa 500,000 ektarya sa pagitan ng mga isla ng Negros at Cebu, na kilala sa mayamang marine biodiversity nito. Ito ay nagsisilbing feeding, breeding at nesting ground para sa marine mammals. Kilala rin ito sa pagkakaiba-iba ng isda, mollusk at crustacean, ayon sa Department of Environment and Natural Resources.
Parehong nagdeklara ng state of calamity ang Bais City at Manjuyod para matugunan ang pangangailangan ng mga lumikas na komunidad.
Sinabi ni Rodriguez na inipon nila ang listahan ng mga manggagawa sa turismo at iniendorso na ito sa Department of Social Welfare and Development (DSWD) para sa pagkakaloob ng family food packs at iba pang agarang tulong.
Ang mga displaced tourism worker ay maaari ding maging kuwalipikado para sa emergency cash transfer na humigit-kumulang P5,000 bawat pamilya, aniya.
Kabilang sa mga apektadong manggagawa ang mga tour guide, boatmen at mga nagtatrabaho sa mga establisyimento ng akomodasyon, dagdag niya.
Ayon kay Rodriguez, dapat pagtuunan ng pansin ng mga concerned government entities ang pagsasaayos ng mga kalsada at tulay na patungo sa mga destinasyon ng turismo sa Negros Oriental na lubhang napinsala ng Bagyong Tino.
Sinabi ni Rodriguez na nasira rin ng bagyo ang mga kubo sa Suyak Island sa Sagay City, sa Negros Occidental. RNT/MND