MANILA, Philippines – Dahil nalalapit na ang Pasko at Bagong Taon, ang toxics watchdog na BAN Toxics ay nagpapaalala sa publiko na maging mas maingat sa pagbili ng mga plastic na hornpipe o “torotot,” dahil ang ilan ay maaaring naglalaman ng mga mapanganib na kemikal tulad ng lead at mercury, mga kilalang neurotoxin na maaaring makaapekto nang husto sa pag-unlad ng utak ng isang bata.
Ayon sa Ban Toxics habang ang torotot ay madalas na itinataguyod bilang isang mas ligtas na alternatibo sa mga paputok, ang grupo, na nagtataguyod para sa ligtas na mga laruan para sa mga bata, ay nagbigay-diin sa pangangailangan ng publiko na magkaroon ng kamalayan na ang mga plastik na hornpipe ay maaaring naglalaman ng mga mapanganib na kemikal at hinimok ang mga magulang at tagapag-alaga na mahigpit na subaybayan ang mga bata habang ginagamit at nilalaro ang mga ito.
Sa pinakahuling pagsubaybay nito sa merkado, bumili ang BAN Toxics ng 12 sample ng makukulay na plastic torotot mula sa mga ambulant vendor at tindahan ng laruan sa Baclaran, Pasay City, at Divisoria sa Maynila. Ang torotot ay nagkakahalaga ng P15 para sa maliliit at hanggang P40 para sa mas malaki. Gamit ang Vanta XRF Chemical Analyzer, nagpositibo ang mga sample para sa lead sa mga antas na hanggang 980 parts per million (ppm) at mercury hanggang 190 ppm, lampas sa mga limitasyon ng regulasyon para sa mga ligtas na laruan. Kasama sa iba pang mapanganib na kemikal ang barium, bromine, chlorine, at chromium. Napansin din ng grupo na wala sa mga sample ang wastong nilagyan ng label, gaya ng iniaatas sa ilalim ng Republic Act No. 10620, o ang Toy and Game Safety Labeling Act of 2013.
Sinabi pa ng Ban Toxics ang mga potensyal na panganib na nauugnay sa torotot ay kinabibilangan ng mga panganib na mabulunan mula sa maliliit na bahagi, mga panganib sa pagkalas mula sa matalim na mga gilid ng plastik, mga kemikal na panganib mula sa mga kulay na kulay, at posibleng pinsala sa pandinig mula sa pag-ihip ng hornpipe nang direkta sa tainga.
“Mag-ingat tayo at magsanay muna ng kaligtasan kapag bumibili at gumagamit ng torotot o mga katulad na plastic noisemaker para sa ating mga anak,” sabi ni Thony Dizon, Advocacy and Campaign Officer ng BAN Toxics. “Ang pangangasiwa at paggabay ng magulang ay mahalaga upang matiyak ang kanilang kalusugan at kaligtasan.”
Kaugnay nito pinayuhan din ng BAN Toxics ang publiko na maging mapagmatyag sa pagbili ng mga produktong pambata, inirerekumenda na palagi nilang suriin ang mga label, suriin ang mga kulay at materyales na ginamit, at tiyakin ang tamang label ayon sa ipinag-uutos ng batas.
Ang Republic Act 10620 ay nag-uutos na ang lahat ng mga laruan at laro, lokal man o internasyonal na ginawa, na-import, nai-donate, ipinamahagi, o ibinebenta sa Pilipinas, ay sumunod sa mga kinakailangan sa pag-label ng kaligtasan at pagmamarka ng manufacturer na itinakda sa Philippine National Standards (PNS) para sa kaligtasan ng laruan. Katulad nito, ipinagbabawal ng DENR Chemical Control Order para sa Lead at Lead Compounds ang paggamit ng lead sa paggawa at paggawa ng mga laruan. (Santi Celario)