TATLONG dekada nang hindi man lang ginagalaw ang nakasulat sa Saligang Batas kaugnay sa political dynasty. Tinulugan na lang at hanggang ngayon ay binabalewala pa rin.
“Kung may tungkuling nakasulat sa Konstitusyon ngunit nananatiling hindi natutupad, hanggang kailan maghihintay ang taumbayan?”
HINDI PWEDENG PURO PANGAKO
Matagal nang suliranin sa bansa ang political dynasty. Sa loob ng mahigit tatlong dekada, nananatiling palaisipan kung kailan magkakaroon ng batas na magtatakda ng malinaw na hangganan sa pamamayani ng magkakamag-anak sa kapangyarihan. Habang tumatagal, lalong nagiging mahalaga ang tanong na bakit nananatiling nakabinbin ang isang tungkuling malinaw na nakasaad sa Konstitusyon?
Sa ilalim ng 1987 Constitution, Article II, Section 26, inaatasan ang Estado na tiyakin ang pantay na pagkakataon sa paglilingkod-bayan at ipagbawal ang political dynasties ayon sa itinatakda ng batas. Gayunman, hindi sapat ang probisyong konstitusyonal kung wala namang batas na magpapatupad nito.
KONGRESO, MAY TUNGKULIN
Mahalaga ang papel ng Korte Suprema sa paglilinaw ng mga tungkulin ng mga sangay ng pamahalaan. Subalit kailangang maging maingat sa interpretasyon ng mga desisyon nito. Ang pagkilala sa tungkulin ng Kongreso ay hindi nangangahulugang awtomatikong may pagkakulong, multa o pagtanggal sa pwesto ang mga mambabatas dahil sa hindi pagpasa ng batas laban sa political dynasty.
Ang kailangan ay malinaw na paliwanag mula sa Kongreso hinggil sa mga hakbang, panukala at balakid sa pagpapatupad ng probisyong ito. Hindi sapat ang paulit-ulit na pangakong kikilos kung walang konkretong resulta.
Hindi rin ito dapat mauwi sa personal na pag-atake o pagbibintang sa mga pamilyang nasa pulitika. Ang mahalaga ay matiyak na patas ang pagkakataon sa paglilingkod-bayan at may sapat na pananagutan ang mga nahahalal sa mamamayan.
Karapatan ng bawat kwalipikadong mamamayan na tumakbo sa halalan. Ngunit karapatan din ng publiko na suriin kung tunay na bukas sa lahat ang sistemang pampulitika.
AKLAN, DAPAT DING SURIIN
Sa Aklan, gaya ng ibang lalawigan, nararapat ding suriin ang ugnayan ng mga pamilyang humahawak o humawak ng mga posisyon sa pamahalaan. Panahon nang mabigyan ng pagkakataon ang iba at manaig ang tunay na kakayahan, hindi lamang ang apelyido.
Ang Konstitusyon ay hindi palamuti sa aklat ng batas. Ito ay pangakong dapat tuparin. Kung patuloy itong ipinagpapaliban, may karapatan ang taumbayan na magtanong kung sino ang mananagot, at hanggang kailan maghihintay ang sambayanan?
