“LONDON Bridge is falling down…” ay isang nursery rhyme na aliw sa mga bata. Sa Hilagang Luzon, gayunpaman, tila paulit-ulit ang balita nang pagbagsak ng tulay. Nitong nakaraang weekend, literal na gumuho ang Kaliwet Bailey detour bridge sa Santo Domingo, Ilocos Sur matapos tumawid ang isang 20-toneladang trak—apat na beses ng itinakdang limang tonelada. Agad na nagtayo ang Department of Public Works and Highways ng pansamantalang daanan, ngunit hindi ito sapat para magbigay aliw, pati na ang pangakong pananagutan ng gobyerno.
Ito na ang ikatlong pagbagsak ng tulay sa rehiyon mula pa noong Marso ng nakaraang taon. Sa unang insidente—ang Cabagan–Sta. Maria Bridge — unang sinisisi ang “design flaws,” ngunit idinagdag ng mga inhinyero ang mas payak na katotohanan: isang 102-toneladang trak ang tumawid sa tulay na para sana sa kalahating bigat lamang. Sobrang karga — pinahintulutan ng sistemang hindi nakapigil. Noong Oktubre, gumuho ang Piggatan Bridge sa Alcala sa bigat ng tatlong trak na nagdadala ng palay. Muling ipinasa ang sisi sa mga drayber, ngunit ang mas malalim na problema ay institusyonal na kapabayaan: mga tulay na itinayo para sa lumang panahon, hindi iniangkop para sa modernong karga, at kakaunting pagbabantay.
Ngayon, Ilocos Sur naman ang bagong lugar ng sakuna. Tatlong pagbagsak sa iisang koridor — Rehiyon 1 at 2 — na sakop ni Pangulong Bongbong Marcos. Hindi dapat ito basta problema ng drayber lang; ang pananagutan ay dapat umakyat sa mga opisina at ahensyang pumayag na makalusot ang mga paglabag. Tatlong pagbagsak sa iisang rehiyon ay hindi simpleng aksidente o sunod-sunod na malas; senyales ito ng sirang sistema nang pangangalaga sa pampublikong imprastraktura. Kaya, Ginoong Pangulo, kailan ang susunod na iskedyul nang pagbagsak ng tulay?
Pagnanakaw ng kapayapaan
Nag-viral noong Mayo 1 hindi ang mga isyung ipinagdiriwang sa Martes ng Manggagawa, kundi ang video ng isang lalaking naka-maskarang umatake sa isang pulis na payapang naninindigan. Sa halip na makiisa sa protesta para sa karapatan ng manggagawa, nagpakita siya ng karahasan — nanuntok at halos magpasimula ng bakbakan. Nanatiling disiplinado ang mananatili ang puwersa ng Manila Police District at Philippine National Police: hindi gumanti ang mga pulis sa kabila ng atake.
Maganda ring nakita ang mukha ng suspek sa ibang footage, kaya tumutok na ang paghahanap. Hinihikayat ko ang PNP na dakpin at papanagutin siya sa batas upang matutong gamitin nang tama ang kanyang lakas at igalang ang gawaing pampubliko. Ang ganitong uri ng lalaki—mahirap ang kilos at malakas ang katawan—ay walang karapatang sirain ang lehitimong hinaing ng mga manggagawa. Sa halip na magdulot ng kahihiyan, dapat nilang itaguyod ang dangal ng sektor. Sana ay magkaroon siya ng leksyon habang ipinapatupad ang hustisya.
* * *
SHORT BURSTS. Para sa mga komento o reaksyon, mag-email sa [email protected] o mag-post sa @Side_View sa X app (dating Twitter).
