MANILA, Philippines – Ayon kay Atty. Domingo “Egon” Cayosa, isang eksperto sa batas ng konstitusyon, na maaaring piliin ng Senado na ituloy ang paglilitis kay Bise Presidente Sara Duterte kahit na nagdesisyon ang Korte Suprema na ang Articles of Impeachment laban sa kanya ay lumabag sa Konstitusyon.
Sinabi ni Cayosa, dating pangulo ng Integrated Bar of the Philippines (IBP), na maaaring igiit ng lehislatura ang “exclusive power” nito patungkol sa mga usapin ng impeachment.
“It is now for the legislative branch of government to defer to that ruling, o kaya if they have political will and numbers, maaari nilang ituloy. Sapagkat malinaw naman sa Konstitusyon, pagdating sa impeachment, that is the sole power of the legislative branch,” saad ni Cayosa.
Sa pagboto ng 13-0, itinuring ng Korte Suprema na ang Articles of Impeachment laban kay Duterte ay pinagbabawalan ng isang taong pamumuno. Napag-alaman din ng mataas na hukuman na ang mga artikulo ay lumabag sa karapatan sa angkop na proseso.
Ang desisyon ng SC ay agarang ipatutupad ngunit maaaring maghain ng motion for reconsideration.
Tinanong kung ang Senado at Kamara ay maaaring magpasyang huwag sumunod sa desisyon ng SC, ani Cayosa: “Puwede kung igigiit nila ‘yung kanilang exclusive power sa proseso ng impeachment. Of course, ‘yung iba, sinasabi mag-defer na lang diyan sa Supreme Court. But malinaw ho kasi ang Constitution pagdating sa impeachment, it is for the Senate to decide, ‘yan ang impeachment court.”
“Insofar as some people think there is judicial overreach, eh maaari naman yang i-disregard ng Senado at ituloy,” ayon kay Cayosa.
Sinabi ng dating IBP president na ang Korte Suprema mismo ay kinikilala na ang Senate impeachment court ay sui generis, ibig sabihin, ito ay nagpapatakbo nang natatangi at independyente sa sarili nitong.
“They have all the leeway. So maaari ho nilang gawin iyon, at maiintindihan natin. But that all depends if they have the political will or the numbers to proceed with the impeachment trial,” ani Cayosa.
Kasunod ng pag-anunsyo ng desisyon ng SC noong Biyernes ng hapon, ang mga senador ay naglabas ng magkakaibang pananaw sa usapin.
Tungkol sa pagpapatuloy ng paglilitis sa kabila ng desisyon ng SC, sinabi ni Senador Bam Aquino na dapat magpatuloy ang impeachment trial habang nanawagan siya sa mga kapwa senador na agad na magsagawa ng caucus para talakayin ang desisyon, na aniya ay binalewala ang tungkulin ng Senado sa konstitusyon.
Sinabi naman ni Senator Vicente “Tito” Sotto III, na pinag-aaralan pa niya ang desisyon ng SC at humihingi ng payo hinggil sa usapin.
“Being a member of the impeachment court, I would rather hear what the [House of Representatives] has to say. I was just told by a legal luminary that in this situation, we can disregard the SC decision. Let me study that advice,” saad ni Sotto. RNT/MND
