MANILA, Philippines – Magdaraos ang China at ang Association of Southeast Asian Nations (ASEAN) ng apat na araw na negosasyon sa Cebu hinggil sa panukalang Code of Conduct (COC) sa South China Sea mula Enero 30 hanggang Pebrero 2, ayon sa mga diplomatong Timog-Silangang Asyano nitong Martes.
Lalahukan ang mga pag-uusap ng mga technical working group at matataas na opisyal ng China at mga kasaping bansa ng ASEAN. Ito ang kauna-unahang beses na magho-host ang Pilipinas ng COC negotiations mula nang akuin nito ang pagkapangulo ng ASEAN ngayong taon. Isasagawa rin ang pagpupulong kasunod ng isang araw na pulong ng mga foreign minister ng ASEAN sa Cebu sa Enero 29.
Bilang ASEAN chair, tinutulak ng Pilipinas ang pag-usad ng matagal nang naantalang negosasyon sa gitna ng tumitinding tensyon sa pinagtatalunang karagatan. “We are always optimistic. Let’s see how this meeting will turn out,” ayon sa isang diplomat.
Hindi lalahok sa mga pag-uusap ang Timor Leste, na tinanggap bilang ika-11 kasapi ng ASEAN noong Oktubre 2025.
Sinabi ni Foreign Affairs Secretary Theresa Lazaro na tatalakayin niya ang isang “new strategy” kasama ang kanyang mga kapwa foreign minister sa isang closed-door retreat sa Cebu upang mapataas ang tsansang maisulong o matapos ang negosasyon ngayong taon.
Itinuturing ng Pilipinas na sensitibong layunin ang pagtatapos ng COC talks dahil sa pagdami ng komprontasyon sa pagitan ng puwersa ng China at Pilipinas sa South China Sea, na inaangkin din ng Vietnam, Malaysia, Brunei, at Taiwan.
“I have certain strategies, but I can only discuss this with my ASEAN counterparts when we have this retreat,” ani Lazaro.
Mahigit isang dekada nang tumatagal ang COC negotiations, at dati nang nagtakda ang ASEAN na tapusin ito ngayong taon sa ilalim ng pagkapangulo ng Pilipinas. Nabigo ang mga naunang pagsisikap ng Indonesia at Malaysia na makamit ang isang breakthrough.
Kapag nabigong umusad ang mga pag-uusap ngayong taon, mapupunta sa Singapore ang responsibilidad bilang susunod na ASEAN chair. Sinabi ni Lazaro na mananatiling determinado ang Pilipinas na itulak ang isang legal na may-bisang COC sa kabila ng mga hindi pa nareresolbang isyu.
“We’re endeavoring to make it a binding, legally binding document so that makes a whole lot of difference,” aniya. Dave Medina
