SA mga nagdaang taon, ang pangarap ng isang Pilipinas na umaasa sa clean energy ay itinulak ng isang batang negosyante na buong tapang pumasok sa solar power generation. Bitbit niya ang isang magandang apelyido at mas malakas pang brand name — Solar Philippines.
At parang fairytale, ito ang kwentong gustong paniwalaan ng marami: isang advocate na naging isa sa mga pinakabatang self-made billionaires sa bansa. Pero may laging kumakati sa isip ko tungkol dito. Parang masyadong maganda para maging totoo.
Hindi ka naman basta-basta manonood ng isang taong halos walang ‘track record’ na biglang nakakukuha ng energy deals kaliwa’t kanan, parang pitik lang ng daliri. Para kay Leandro Leviste — na ang nanay ay nagkataong senadora — parang madali lang dumating ang mga jackpot deal. Pero ang pangako niyang solar salvation… ibang usapan na ‘yon. Mas mukhang kathang-isip.
Sa wakas, tila nagising na ang Department of Energy mula sa panaginip. Ang ginawa nito kamakailan ay isang reality check: kinansela ang 33 renewable energy contracts ng Solar Philippines. Ayon sa DOE, bahagi ito ng mas malawak na cleanup ng 163 kontrata na delayed o may seryosong problema.
Sa halos 18,000 megawatts na kinansela ng DOE, nakagugulat na 64 porsyento ay pag-aari ng kompanya ni Leviste. Ibig sabihin, humigit-kumulang 11,000 megawatts — na karamihan ay umiral lang sa PowerPoint ng batang mambabatas.
Sinabi ni DOE Secretary Sharon Garin na naghintay sila, umasa, at halos magpakabaluktot para lang umusad ang mga proyektong ito — pero walang nangyari. Ngayon, gusto na ng DOE na magpataw ng parusa — at hindi biro ang mga ito, posibleng umabot hanggang P24 bilyon!
Kailangang matutunan ni Leviste ang leksyong tila hindi naiparating ni Sen. Loren Legarda sa kanyang minamahal na anak: hindi ka nagbibigay ng libreng premyo sa mga batang puno ng ambisyon. Lalong hindi mo ipinagkakatiwala ang strategic energy future ng bansa sa isang baguhan na akala niya’y “Superman” siya. Oo, pwede niyang makuha ang deal, pwede siyang manalo sa Kongreso — pero kailangan niyang mag-deliver. Dahil sa enerhiya, tulad sa pulitika, delivery ang lahat.
Walang epal, plis!
Matagal nang tinawag ng yumaong Sen. Miriam Defensor Santiago ang mga ganitong klase ng politiko — bago pa ito naging uso. Binigyan pa nga niya ng pangalan: epal — ang pesteng ginagawang personal billboard ang public service. Hindi man naipasa ang kanyang anti-epal bill, malinaw na ang aral nito ay buhay na buhay pa rin.
Siya ang agad kong naalala nang tumindig si Department of Social Welfare and Development Secretary Rex Gatchalian at ipinagbawal ang pag-epal ng mga politiko sa pamamahagi ng “ayuda.” Alam ng kalihim na ang pondong ito ay galing sa 2026 national budget — pera ng taumbayan — kaya malinaw ang linya: walang mukha, walang pangalan, walang grandstanding sa AICS (Assistance to Individuals in Crisis Situation) at iba pang ayuda.
Dalawang taon pa bago ang eleksyon, pero may mga politiko na hindi na makapaghintay at todo-ngiti na sa kamera habang pumipila ang mahihirap para humingi ng tulong. Nakabubwisit! Kahiya-hiya! At eksakto ito sa babalang iniwan sa atin ni Miriam.
* * *
SHORT BURSTS. Para sa mga komento o reaksyon, mag-email sa [email protected] o mag-post sa @Side_View sa X app (dating Twitter).
