SA likod ng magandang layunin ng PhilHealth Circular No. 2025-0017 o ang programang YAKAP, isang malaking hamon ang kinakaharap ng mga primary care providers: ang katotohanang tila “suntok sa buwan” ang pondong inilalaan para sa bawat Filipino.
Sa ilalim ng nasabing circular, ang bawat provider ay tumatanggap lamang ng P1,700 capitation fund kada miyembro sa loob ng isang taon. Ipinipilit isama ang 21 uri ng gamot, kasama na ang unlimitadong konsultasyon at laboratory tests. Ang malaking tanong ng mga providers:
Paano pagkakasyahin ang P1,700 para sa lahat ng ito, lalo na para sa mga pasyenteng pabalik-balik?
Dahil sa kakulangan ng pondo, napipilitan ang YAKAP providers na gamitin ang opsyon na maningil ng P900 co-payment (isang beses sa isang taon) para makaraos sa operasyon ng klinika. Ngunit kahit may co-payment, hindi pa rin ito sapat upang tustusan ang unlimitadong serbisyong inaasahan ng publiko batay sa mga anunsyo ng PhilHealth sa mga TV at radio interviews.
Ang Mungkahi: Pagsamahin ang 21 at 54 na Gamot sa P20,000 pakete
Dahil dito, isang malakas na panawagan ang ipinaabot ng mga YAKAP provider sa pamunuan ng PhilHealth. Kanilang iminumungkahi: Bakit hindi na lang pagsamahin at ilipat ang 21 na gamot sa ilalim ng listahan ng 54 na gamot upang maging kabuuang 75 na gamot sa ilalim ng P20,000 na pakete?
Ang mga YAKAP provider ang nagsisilbing “frontliners” o unang takbuhan para sa konsultasyon at diagnostic tests. Sila ang nakakatuklas ng mga malalang sakit na kadalasang walang sintomas sa simula. Kung hindi sapat ang pondo para sa mga test na ito, baka huli na ang lahat bago pa matuklasan ang karamdaman ng pasyente.
Ang pakiusap ng mga provider ay hindi lamang para sa kaligtasan ng kanilang mga klinika, kundi para sa mas de-kalidad na kalinga sa mga pasyente. Panahon na upang dinggin ng PhilHealth ang boses ng mga nasa ground. Panahon na para sa isang makatotohanang re-evaluation ng P1,700 capitation fund para hindi mauwi sa wala ang pangako ng Universal Health Care.
