MAY nakita akong TikTok video noong Linggo na ipinost ng MC Mobile.
Hindi ko matiyak ang pinagmulan nito o kung orihinal ang content, pero sa huli kong pag-check, umabot na ito sa 73,000 views — at sa pagkakataong ito, ang viral satisfaction ay hindi dahil sa pagkadapa ng kung sino.
Sa halos tatlong minutong sped-up na video, makikitang lubog sa tubig hanggang gutter ang isang kalsada. May isang lalaking nagsimulang mamulot ng basura gamit ang kamay mula sa baradong drainage sa tabi ng culvert-canal. Kaunting basura lang ang inalis niya at halos agad, nagsimulang sumipsip ang tubig sa bukana. Nagpatuloy siya, dinadala ang basura sa basurahang mga 10 metro ang layo.
Pagsapit ng kalagitnaan, halos kalahati na lang ng kalsada ang baha. Sa dulo, tuluyan nang naging malinis ang daan.
Simple ang ipinakita ng video: makahahanap ng daan ang tubig palabas kung hindi natin haharangan ang daraanan nito.
At isang tao lang ang kailangan para patunayan ang isa pang bagay: kailangang may unang magpasiyang kumilos.
Naalala ko ang video matapos ang pambihirang buhos ng ulan noong Lunes, nang umabot sa 201.7 millimeters ang ulan sa Quezon City sa loob lamang ng limang oras. Ayon kay MMDA General Manager Nicolas Torre II, ang bilis ng pag-ulan — humigit-kumulang 40 millimeters bawat oras — ay dalawang beses sa average noong Ondoy, at umabot pa sa 76 millimeters bawat oras ang pinakamalakas na buhos.
Pero itinuro rin niya ang pagbuti ng drainage sa ilang lungsod, kabilang ang Marikina, Malabon at Valenzuela, kung saan mas mabilis umanong humupa ang baha kaysa dati. Nakatulong, aniya, ang mas malilinis na waterways, maayos na pamamahala ng basura at mga pumping station na gumagana.
Dapat itong pagtuunan ng pansin.
Dahil hindi kosmetiko ang paglilinis ng mga ilog. Kapag inalis ang naipong banlik at basura, naibabalik ang kakayahan ng mga daluyan ng tubig na magdala ng tubig. Ang Better Rivers PH ng San Miguel Corporation, halimbawa, ay nakapag-alis ng 116,157 metric tons ng basura at banlik mula sa 6.1 kilometro ng San Juan River sa pinakahuling cleanup nito, bukod pa sa 322,000 tons na naalis mula sa buong 7.6-kilometrong bahagi ng ilog mula 2022 hanggang 2024.
Ibig sabihin, 438,000 tons ng bara ang naalis sa iisang river system sa loob ng ilang taon.
Hindi ibig sabihin nito na kayang pigilan ng dredging ang baha. Ang ibig sabihin, mas magagawa ng mga ilog ang kanilang trabaho kung titigil tayo sa paggamit sa mga ito bilang basurahan.
Halos nakahihiya sa kasimple ang aral: nagiging baha ang basura kapag hinaharangan nito ang daan palabas ng tubig.
Kaya panatilihing malinis ang drainage, kanal, estero, sapa at ilog. Maaaring mag-dredge at magpaandar ng pumping station ang gobyerno, pero kung patuloy tayong nagtatapon ng basura sa daraanan ng tubig, literal na tinutulungan nating manatili ang baha.
At kung minsan, isang tao lang ang kailangan para simulan ang paglilinis ng daan.
* * *
SHORT BURSTS. Para sa mga komento o reaksyon, mag-email sa [email protected] o mag-post sa @Side_View sa X app (dating Twitter).
