Ayon kay DICT Secretary Henry Aguda, mas mahirap na ngayong matukoy ang maling impormasyon dahil sa deepfake at mabilis na paglikha ng mga bagong fake accounts at websites.

“Ang problema lang, with the state of technology right now, especially with deep fake, nakakalusot. At saka yung mga gumagawa niyan, pag may tine-take down ka na fake site, ang bilis mag-regenerate.”

Hinimok din ng DICT ang mga platform na gumamit ng verified identities at lagyan ng malinaw na label ang mga content na ginawa o tinulungan ng artificial intelligence (AI).

Batay sa Pulse Asia survey, 72% ng mga Pilipino ang naniniwalang malaking problema ang disinformation. Gayunman, 56% lamang ang nagsabing bineberipika nila ang impormasyon sa ibang mapagkakatiwalaang source.

Ayon kay Pulse Asia President Ronald Holmes, magkakaiba ang tingin ng mga tao sa kung sino ang mapagkakatiwalaang source, at nakaaapekto rito ang matinding political polarization.

Sinabi rin niya na mahalaga ang transparency ng mga institusyon upang mabawasan ang pagkalat ng maling impormasyon.

Samantala, sinabi ni Aguda na nakikipagtulungan ang DICT sa Kongreso sa mga panukalang batas na magtatakda ng mas mahigpit na patakaran laban sa disinformation, habang pinangangalagaan ang freedom of expression at free speech. RNT/MDS

The post Laban kontra disinformation, palalakasin ng DICT first appeared on Remate Online.

MANILA, Philippines — Inihayag ni Pangulong Ferdinand R. Marcos Jr. na maaaring lumikha ng hanggang 190,000 de-kalidad na trabaho ang planong Pax Silica Industrial Hub sa New Clark City at palakasin ang papel ng Pilipinas sa pandaigdigang artificial intelligence at technology value chain.

Sa kaniyang ikalimang State of the Nation Address noong Lunes, sinabi ni Marcos na produkto ng United States-led Pax Silica Initiative ang panukalang pasilidad at layong bumuo ng industrial ecosystem na nakasentro sa AI.

“It will bring quality jobs to our people, accelerate our industrial competitiveness, and revitalize our economy,” pahayag ni Marcos.

“As a strategic component of the Luzon Economic Corridor, the hub will be an advanced manufacturing and logistics center in the global AI and technology value chain,” dagdag niya.

Ang Pax Silica ay isang planong high-technology manufacturing and innovation hub sa ilalim ng Luzon Economic Corridor. Layon nitong gawing mahalagang kalahok ang Pilipinas sa global supply chains para sa semiconductors, AI, at critical minerals.

Sumali ang Pilipinas sa coalition noong Abril bilang ika-13 miyembro nito. Mula noon, lumawak na ang grupo sa mahigit 30 bansang kalahok.

Nauna nang sinabi ng Bases Conversion and Development Authority na maaaring makahikayat ang inisyatiba ng USD40 bilyon hanggang USD70 bilyong pamumuhunan kapag ganap nang nadebelop. Inaasahan din itong magbigay ng mga oportunidad sa trabaho sa bansa para sa mga Pilipinong engineer, researcher, computer science graduate, at iba pang highly skilled professional.

Inilahad din ni Marcos ang pagsisikap ng pamahalaan na paunlarin ang mga strategic at emerging industry. Sinabi niyang angkop ang heograpiya at ekonomiya ng Cagayan upang magsilbing gateway to space ng bansa at maging lokasyon ng unang spaceport ng Pilipinas.

Nakatakda rin sa 2027 ang sounding rocket launch test katuwang ang isang South Korean aerospace company, dagdag ng Pangulo. Dave Baluyot

The post Pax Silica hub, lilikha ng 190,000 trabaho at magpapalakas sa PH sa global AI industry first appeared on Remate Online.

MANILA, Philippines — Tinututulan ng mga mamamahayag, akademiko, civil society groups at digital rights advocates ang mga panukalang anti-disinformation law na maaaring magpataw ng pagkakakulong at magbigay sa pamahalaan ng kapangyarihang magpatanggal ng social media posts.

Humigit-kumulang 50 kinatawan mula sa media, technology groups, academe at civil society ang nagtipon sa University of the Philippines College of Media and Communication noong Sabado, Hulyo 25, upang bumuo ng mga hakbang laban sa mga panukala.

Ang House Bill No. 9465, na inakda ni Ilocos Sur Rep. Sandro Marcos at iba pang mambabatas, ay naghihintay ng aksiyon sa counterpart measure sa Senado. Kabilang din ito sa mga priority bill na inendorso ng Legislative-Executive Development Advisory Council.

Ayon kay Carlo Nazareno ng Democracy.net.ph, may parusang anim hanggang 12 taong pagkakakulong ang House bill, habang maaari pang tumaas ang parusa kung media personality ang akusado.

“If the accused is a media personality, it is considered an aggravating circumstance, which entails increased penalties, potentially leading to a chilling effect for journalists. While the lower house bill takes many cues from the European Union’s Digital Services Act, which seeks to hold platforms to account, a provision was inserted which gives platforms a liability shield, which runs counter to the DSA,” sinabi ni Nazareno.

Dagdag niya, isinusulong naman sa Senate version ang paglikha ng Digital Media Integrity Council na bubuuin ng karamihan ay mga ahensiya ng executive branch, media organizations at online intermediaries. Bibigyan umano ito ng kapangyarihang magpatanggal ng content, bagama’t sinabi niyang pinasiyahan na ng Supreme Court na kailangan dito ang court order.

Sinabi ng Democracy.net.ph at SIGLA Research Center na kinikilala nila ang pinsalang dulot ng disinformation, ngunit nagbabala na maaaring malagay sa panganib ang digital rights at malayang pagpapahayag nang hindi naman natutugunan ang ugat ng problema.

“This is by no means a minimization of the harms that it causes, because among our ranks, you have people that see most palpably the harms that are caused by disinformation… But we realize that the costs far outweigh the benefits,” sinabi ni Justin Felip Daduya ng SIGLA.

“The threat to our digital rights, to our right to speech, it’s not worth a bill, especially if it can’t address the crisis in the first place… It settles for low-hanging fruit, but it leaves the roots of the disinformation crisis unscathed,” dagdag niya.

Ayon sa mga kritiko, pinarurusahan ng mga panukala ang mga indibidwal na social media user ngunit hindi napapanagot ang mga gumagawa ng sistematikong disinformation at ang mga platform. Nangangamba rin sila na maaaring humantong sa censorship ang takedown provisions at gawing “arbiter of truth” ang pamahalaan.

Sinabi ni dating Gabriela party-list Rep. Arlene Brosas na bukas sa iba’t ibang interpretasyon ang mga terminong reckless disregard, verifiable public harm at serious threat to national security, kaya maaaring gamitin ang mga ito sa politically motivated enforcement.

“There is a possibility that activists or individuals sharing politically sensitive posts could be subjected to red tagging or politically motivated prosecution before courts ultimately dismiss the cases. The bill does not sufficiently guarantee the independence of accredited researchers and fact-checkers,” sinabi niya.

Nagbabala rin si Brosas na ang pagkakakulong at multang aabot sa 6 percent ng Philippine annual gross revenue ng isang platform ay maaaring magtulak sa mga kumpanya na tanggalin maging ang lawful o borderline content.

Nauna namang sinabi ni House Speaker Faustino Dy III na maingat na binalangkas ang HB 9465 upang protektahan ang constitutional freedoms. Ayon sa Kamara, mataas ang pamantayan para sa criminal liability at protektado ang political criticism, satire, journalism, whistleblowing, academic discourse, artistic expression at religious expression. Dave Baluyot

The post Anti-disinformation bill tinutulan sa pagbibigay kapangyarihan sa gobyerno na magtake down ng socmed post first appeared on Remate Online.

MANILA, Philippines — Nagbabala ang Philippine National Police-Anti-Cybercrime Group (PNP-ACG) laban sa “quishing,” isang uri ng scam na gumagamit ng mapaminsalang QR code upang nakawin ang personal, financial at banking information ng mga biktima.

Hinimok ni PNP-ACG chief Maj. Gen. Wilson Asueta nitong Miyerkules ang publiko na tiyaking lehitimo at mula sa awtorisadong source ang QR code bago ito i-scan.

“Hindi lahat ng nakapost sa QR stores ay nilagay ng authorized owner ng QR code. Mag-ingat tayo, doon lang tayo sa mga legitimate at authorized QR code na binigay sa inyo. Palagi tayong maging mapanuri dito kasi maraming nagbibigay ng QR code para mag-access kayo doon to get information especially asking for money, of course to include yung mga personal information na nandun sa inyong response sa QR Code,” ani Asueta.

Nakatanggap na umano ang PNP-ACG ng mga ulat tungkol sa mga indibidwal na matapos mag-scan ng QR code ay dinala sa mga mapanlinlang na website at hinikayat na magbigay ng personal at financial information.

“Itong scams, nag-eevolve din ito sa trend ng technology. Kaya ang sinasabi ko kailangan laging tandaan maging mapanuri at huwag magpaloko,” dagdag niya.

Sinabi ni Asueta na makikipagtulungan ang PNP-ACG sa Department of Trade and Industry, na nagmomonitor sa online selling activities, upang matukoy ang mga scammer at makakuha ng cyber warrants kung kinakailangan.

Bumaba naman sa 4,509 ang online scam cases mula Enero hanggang Hunyo 2026, mula sa 5,526 insidente sa kaparehong panahon noong 2025. Iniugnay ni Asueta ang pagbaba sa cyber awareness campaigns at pakikipagtulungan ng media, pamahalaan, pribadong sektor at financial institutions.

“Our cybercops remain relentless in pursuing cybercriminals and strengthening our operational efforts to ensure a safer and more secure cyberspace for all,” ani Asueta.

Samantala, wala pang namomonitor na cybersecurity threat ang PNP-ACG bago ang ikalimang State of the Nation Address ni President Ferdinand R. Marcos Jr. sa Hulyo 27, ngunit pinaigting na nito ang online monitoring.

“We haven’t seen a threat so far, but we are monitoring who might take advantage of the situation,” sinabi ni Asueta.

Kabilang sa binabantayan ang posibleng misinformation, coordinated influence operations, phishing attacks at online scams na maaaring lumitaw habang idinaraos ang SONA.

“We want to assure the public that no one will create chaos or create alarm, especially for public order at the venue of the Sona,” dagdag niya. Santi Celario

The post PNP nagbabala vs QR code scam first appeared on Remate Online.

Tatapusin ng hakbang na ito ang produksyon ng PlayStation game discs, 33 taon matapos unang ilunsad ang orihinal na console noong Disyembre 1994.

Nilinaw ng gaming unit ng Sony Group Corp. na hindi maaapektuhan ng desisyon ang mga larong kasalukuyan nang ibinebenta.

Ayon sa Sony Interactive Entertainment, mas mataas na ang demand para sa downloadable versions kumpara sa discs, kaya nagdesisyon ang kumpanya na ihinto ang disc production bunsod ng pagbabago sa customer trends at market conditions.

Sa fiscal year na nagtapos noong Marso, umabot na lamang sa 5 porsyento ng JPY2.64 trillion game software revenue ng kumpanya ang mula sa game disc sales.

Ang PlayStation 5, na inilunsad noong 2020, ay mayroon nang modelong walang disc drive. RNT

The post Sony ititigil na paggawa ng disc sa bagong PlayStation games first appeared on Remate Online.

Ayon sa NBI, hinihikayat umano ng suspek ang isang menor de edad na gumawa ng sekswal na aktibidad online at magpadala ng malalaswang larawan kapalit ng Robux, ang virtual currency ng Roblox.

Mahaharap ang suspek sa kasong paglabag sa Republic Act No. 11930 o Anti-Online Sexual Abuse or Exploitation of Children and Anti-Child Sexual Abuse or Exploitation Materials Act.

Sa digital investigation, nadiskubre rin ng NBI na konektado ang suspek sa ilang CyberTipline Reports tungkol sa online panghihikayat sa mga bata para sa sekswal na pagsasamantala at pamamahagi ng child sexual abuse materials gamit ang iba’t ibang online account.

Lumabas din sa naunang reklamo na gumamit umano ang suspek ng kaparehong paraan laban sa isang 10-anyos na bata sa pamamagitan ng Roblox.

Nasamsam ng NBI ang cellphone ng suspek, kung saan nakita sa forensic examination ang maraming child sexual abuse o exploitation materials. Natuklasan din na aktibo siyang nakikipag-ugnayan sa isang 12-anyos na bata.

Nagsimula ang operasyon matapos ipasa ng Department of Justice – Office of Cybercrime sa NBI ang ulat tungkol sa online panghihikayat sa isang menor de edad para sa paggawa ng child pornography.

Sumailalim na ang suspek sa inquest proceedings sa Office of the Provincial Prosecutor sa Pampanga noong Hulyo 1 para sa pagsasampa ng kaukulang kaso sa ilalim ng RA 11930. RNT/MDS

The post 19-anyos arestado sa online child exploitation gamit Roblox first appeared on Remate Online.

Ayon kay DICT spokesperson Undersecretary Leonido “Bodie” Pulido III, iminungkahi nilang bumuo ng isang technical working group (TWG) na maghahanda ng mga polisiya at posibleng pagbabago sa batas upang mas maprotektahan ang mga kabataan laban sa mga panganib sa internet.

Kabilang sa mga ahensyang kausap ng DICT ang DOJ, DepEd, DSWD, NBI, Cybercrime Investigation and Coordinating Center (CICC), National Privacy Commission, at PNP-Anti-Cybercrime Group. May pormal na rekomendasyon na rin mula sa DILG at DOJ.

Iniimbestigahan din ng mga awtoridad ang umano’y extremist group na 764, na sinasabing nanghihikayat ng mga menor de edad sa pamamagitan ng online games at kalaunan ay inuudyok na gumawa ng karahasan sa totoong buhay.

Ayon kay Pulido, nagsisimula umano ang grupo sa pakikipagkaibigan sa mga kabataan sa mga laro tulad ng Roblox at GoreBox, bago sila ilipat sa ibang messaging apps para sa mas pribadong komunikasyon.

Samantala, sinabi ng CICC na bukod sa grupong 764, may mga panganib din sa ilang online games na maaaring makaapekto sa pag-uugali ng mga bata. Binanggit ng ahensya na kabilang sa mga larong ginagamit ng masasamang loob ang Roblox, GoreBox, at Minecraft, kaya hinikayat nito ang publiko at mga magulang na maging mapagmatyag sa online activities ng kanilang mga anak. RNT/MDS

The post DICT nagsagawa ng hakbang vs online recruitment ng mga menor de edad first appeared on Remate Online.

Ayon sa CICC, pinagbigyan ng Google ang kahilingan ng gobyerno ng Pilipinas na harangin ang access sa laro sa buong bansa, kabilang ang online gaming component nito.

Dahil sa restriksyon, hindi na mada-download ang laro sa Pilipinas at hindi na rin magagamit nang maayos ang mga naunang na-install na kopya dahil hanggang loading screen na lamang ito.

Malugod namang tinanggap ni Department of Information and Communications Technology (DICT) Secretary Henry Aguda ang naging hakbang ng Google at Steam, na aniya ay makatutulong sa pagsusulong ng mas ligtas na online environment para sa mga bata.

“With this restriction, we are assured that minors will no longer be able to access such a violent game,” ani Aguda.

Ipinatupad ang restriksyon matapos ang pagpupulong noong Lunes ng DICT, CICC, at mga kinatawan ng Google Philippines at Google LLC, kung saan muling hiniling ng pamahalaan ang nationwide blocking ng laro hanggang matiyak na hindi na ito madaling maa-access ng mga menor de edad. Sumunod din ang Steam sa ipinatupad na pansamantalang restriksyon.

Nagpatupad ng temporary ban ang pamahalaan noong nakaraang linggo matapos lumabas sa imbestigasyon ng pulisya sa naganap na pamamaril sa San Jose National High School sa Tacloban City na isa sa dalawang teenage suspects ay isang masugid na manlalaro ng Gorebox. Dave Baluyot

The post Gorebox kinalos na sa Google, Steam sa Pinas first appeared on Remate Online.

Ang Artificial Intelligence o AI ay hindi na science fiction. Hindi na ito pang-Silicon Valley lang. Hindi na ito pang-mayaman, pang-techie, o pang-English speaking lang.

Nandito na ito sa classroom, cellphone, homework, research, content creation, business ideas, voice technology, video production, translation, coding, tutoring, at kahit sa pang-araw-araw na desisyon ng kabataang Pilipino.

Pero eto ang tanong:
Ginagamit ba ng kabataang Pilipino ang AI para matuto, o ginagamit lang para makalusot?

Diyan dapat magsimula ang totoong usapan.

Ngayong 2026, mas malinaw na ang direksyon ng Pilipinas: kailangan nang turuan ang kabataan hindi lang kung paano gumamit ng AI, kundi kung paano gumamit nito nang tama, ligtas, responsable, at may sariling pag-iisip.

Sa basic education, inilunsad ang Project AGAP.AI, isang pambansang programa para palawakin ang AI literacy ng mga estudyante, guro, at magulang. Layunin nitong gawing “kaagapay” ang AI sa pagkatuto, hindi kapalit ng utak, sipag, at disiplina.

Maganda ang direksyon. Pero hindi sapat ang programa kung walang malinaw na kultura ng paggamit.

Kasi aminin natin, maraming estudyante ngayon ang gumagamit ng AI para gumawa ng essay, sagot, reflection paper, presentation, caption, script, at research output. Ang problema, kapag basta kopya lang, hindi na learning ang nangyayari. Nagiging instant output. Walang proseso. Walang struggle. Walang sariling boses.

At kapag nawala ang proseso, nawawala rin ang talino.

Hindi masama ang AI. Ang masama ay tamad na paggamit ng AI.

Ang AI ay puwedeng maging tutor. Puwede itong magpaliwanag ng math problem, magbigay ng writing structure, mag-translate ng mahirap na konsepto, tumulong sa pagbuo ng project ideas, mag-summarize ng readings, at magbigay ng feedback sa grammar at clarity.

Pero hindi ito dapat maging ghostwriter ng pagkatao mo.

Ang tunay na AI-literate na kabataan ay marunong magtanong, mag-check ng sources, magkumpara ng impormasyon, mag-duda kapag may mali, at umamin kung gumamit ng AI. Hindi siya basta nagpapauto sa unang sagot ng chatbot. Hindi siya basta copy-paste warrior. Hindi siya dependent. Siya ang boss. Tool lang ang AI.

Ito ang dapat matutunan ng bawat batang Pilipino:

Una, gamitin ang AI para mas maintindihan ang lesson, hindi para takasan ang lesson.

Ikalawa, huwag ilagay ang personal data, school records, private photos, passwords, addresses, o sensitibong impormasyon sa kahit anong AI tool.

Ikatlo, i-fact-check ang sagot ng AI. Minsan confident ang AI kahit mali. Parang tao rin minsan, ang lakas ng dating pero sablay pala.

Ikaapat, gamitin ang AI para gumawa ng sariling ideya, hindi para patayin ang sariling creativity.

Ikalima, huwag hayaang mawala ang Filipino identity. Kung gagamit tayo ng AI, dapat may sariling wika, kultura, boses, at karanasan ang Pilipino sa loob ng teknolohiya.

Dito mahalaga ang Filipino youth.

Ang kabataan ang magiging unang henerasyon ng mga AI-native Filipino. Sila ang gagawa ng bagong negosyo, bagong content, bagong apps, bagong advocacy, bagong paraan ng pagkatuto, at bagong uri ng trabaho.

Pero kung hindi sila gagabayan, puwede rin silang maging unang henerasyon ng AI-dependent Filipinos.

Malaking pagkakaiba iyon.

AI-native means marunong kang gumamit ng AI para lumakas ang utak mo.
AI-dependent means hindi ka na gumagana kapag wala ang AI.

Kaya ang hamon ngayon sa DepEd, CHED, DICT, DOST, TESDA, schools, parents, creators, and community leaders ay malinaw: huwag lang bigyan ng access ang kabataan. Bigyan sila ng ethics, digital discipline, critical thinking, media literacy, privacy awareness, at creative confidence.

Hindi sapat na marunong mag-prompt. Dapat marunong mag-isip.

Hindi sapat na mabilis gumawa ng output. Dapat may saysay ang output.

Hindi sapat na “AI-ready” ang estudyante. Dapat “future-ready” ang pagkatao.

Para sa kabataang Pilipino, ang AI ay hindi dapat maging shortcut sa pangarap. Dapat itong maging tulay papunta sa mas malalim na pagkatuto, mas malikhaing trabaho, at mas makabuluhang serbisyo sa bayan.

Dahil sa huli, hindi AI ang magliligtas sa Pilipinas.

Ang magliligtas sa Pilipinas ay kabataang marunong gumamit ng AI nang may utak, puso, dangal, at malasakit.

Ito ang Balitang AI.

Basta Boses AI, CreatiVoices AI.

#BalitangAI #AITalks #AIEducationPH #FilipinoYouth #AIForGood #ResponsibleAI #DigitalLiteracy #KabataangPilipino #VoiceMaster #CreatiVoices

The post AI Para sa Kabataang Pilipino: Hindi Ito Pang-Kopya, Pang-Likha Ito first appeared on Remate Online.