MAS marami nang nakakikilala kay Park Wang-yeol dahil sa kumalat na balitang dapat sana’y nakatakas siya sa Sablayan Prison and Penal Farm sa Mindoro sa pagkakapit sa isang drone na nagkakahalaga ng $74,000.
Ang 47-anyos na Koreano, na tinaguriang “sugar cane field killer,” ay sinentensiyahan noong 2022 ng 60 taon dahil sa pagpatay sa tatlong kapwa Koreano. Noong Marso, ipinagkatiwala siya ng Maynila sa South Korean authorities upang harapin ang mga kasong pagpatatakbo ng narcotics network mula sa kanyang selda.
Ilang linggo bago ang turnover, pinagpaplanuhan na umano ang pagtakas. Nag-viral ang larawan.
Sa “Kapuso Mo, Jessica Soho,” nakilala ang lalaki bilang NJ. Lumalangoy lang daw siya nang makita nila ang Korean tourist na ipinagmamalaki ang drone. Ayon kay NJ, nagkataon lamang ang larawan at wala siyang alam sa anomang plano. Kung may nagbalak man, ibang usapin iyon. Ang mahalaga: may teknolohiyang maaaring abusuhin kung walang bantay, limitasyon, at pananagutan ng lahat.
Pero maaaring totoo ang plano. Kinumpirma ng hotel na may Korean guest na “Mr. Kim” ang tawag sa sarili, at nanatili roon nang 18 araw nang hindi nagbabayad. Ayon kay “Julia,” kapatid ng uploader, ilang beses bumalik ang lalaki at hinanap ang kanyang kapatid.
Sinabi ni Bureau of Corrections chief Gregorio Pio Catapang Jr. na mabibigo ang plano dahil napakalaki at napakaingay ng drone para magbuhat ng 75-kilogramong tao.
Pero hindi lamang ito usapin ng mga bilangguan. Dapat itong maging alarm bell para sa civil aviation authorities.
Sa ngayon pa lamang, ang mga drone na may kamera ay maaaring lumabag sa privacy — mula trespassing at voyeurism hanggang pakikialam sa pribadong buhay. At espionage? Hindi iyon malayong mangyari, lalo’t marami sa mga drone dito ay gawa sa China.
Sa mga digmaan, nakita na natin ang paggamit ng drone sa pag-atake ng Hamas sa Israel noong 2023 at sa Russia-Ukraine war.
Kailangan ng Pilipinas ng mandatory registration at operator licensing, geofencing sa paligid ng mga bilangguan at kampo, mas mabibigat na parusa, data-security standards para sa imported drones, at malinaw na awtoridad laban sa mapanganib na drone.
Mabilis ang pag-unlad ng teknolohiya. Ang EHang, na ang EH216-S ay nakakuha ng type, production, at operator certificates mula sa China’s CAAC, ay nag-aalok ng Global Fast Track Program sa mga regulator tulad ng CAAP.
Para sa turismo, pinag-iisipan na ang island-hopping passenger flights gamit ang drone sa loob ng lima hanggang 10 taon. Hindi mawawala ang hacking, GPS spoofing, banggaan, bagyo sa laot, smuggling, at rogue operators.
At kung ibabalik si Park sa kulungan sa Pilipinas, baka sa susunod, hindi na lang plano ang drone-assisted prison break.
* * *
SHORT BURSTS. Para sa mga komento o reaksyon, mag-email sa [email protected] o mag-post sa @Side_View sa X app (dating Twitter).
