DUMATING na ang bakasyon, ngunit kasabay nito ang isang malaking pagbabago sa School Year 2026–2027: ang itinutulak ng Department of Education na tatlong-terminong kalendaryo ng paaralan.
Hindi pa man ito naipatutupad, umani na agad ng pagtutol mula sa mga guro, mambabatas, at iba pang sektor sa edukasyon. Hinihiling nila ang mas masusing pag-aaral, higit na kakayahang umangkop, at sapat na panahon para sa transisyon — kung hindi man ay muling pag-isipan ang buong polisiya.
Ayon sa DepEd, layunin ng reporma na tugunan ang pagkaantala sa pagkatuto dulot ng bagyo, matinding init, tigil-pasada, at iba pang aberya. Sa panukala, hahatiin ang taon sa tatlong yugto, na may kasamang “catch-up” periods upang mabawi ang mga nawawalang araw ng klase at mapahusay ang daloy ng pagtuturo.
Ngunit nananatili ang tanong: ito ba ay tunay na reporma, o isang “pabalat-bunga” lamang upang magmukhang may ginagawa ang pamahalaan?
Sa katotohanan, hindi kailanman naging kalendaryo ang ugat ng krisis sa edukasyon sa Pilipinas.
Noong 2022 Programme for International Student Assessment (PISA), pumuwesto ang Pilipinas sa ika-77 mula sa 81 bansa. Tinatayang lima hanggang anim na taon ang agwat ng kakayahan ng mga 15 taong gulang na mag-aaral sa bansa sa pandaigdigang pamantayan sa Matematika, Pagbasa, at Agham, at mahigit 80 porsyento ang hindi nakaabot sa minimum na antas ng kahusayan.
Ang mga numerong ito ay dapat sanang nagtulak sa pamahalaan na harapin ang tunay na problema — lalo na’t edukasyon ang may pinakamalaking bahagi ng badyet. Ngunit kabalintunaan, ang pinakamalinaw na pag-unawa ay nagmumula pa sa mga estudyante.
Sa National Schools Press Conference, hiniling sa mga kalahok sa editorial writing na talakayin ang panukalang kalendaryo. Ayon sa mga coach, malinaw na nakita ng mga estudyante ang ugat ng isyu.
Hindi sila nakatuon sa iskedyul. Sa halip, tinukoy nila ang mga tunay na hadlang sa pagkatuto: kulang sa sahod at pagsasanay ang mga guro, may kakulangan sa aklat at kagamitang panturo, mahinang internet, kakapusan sa kompyuter at aklatan, siksikang silid-aralan, at mga gusaling paaralan na hindi pa tapos o hindi angkop sa pag-aaral.
Isinulat nila ang realidad ng mga silid-aralang may tumutulong bubong, sirang bintana, at matinding init. May mga batang nag-aaral sa kwartong walang bentilasyon at umaasa sa bentilador na donasyon pa. May mga klaseng ginaganap sa ilalim ng tolda o puno habang patuloy na naaantala ang pagtatayo ng mga gusali.
Sa madaling salita, malinaw sa kanila ang tunay na problema.
Oo, maaaring magdulot ng pagkaantala ang kalamidad. Ngunit ang mas malalim na krisis ay ang kakulangan ng mga paaralan at sistemang tunay na sumusuporta sa pagkatuto.
Marapat lamang na mabasa ng mga opisyal at mambabatas ang mga pananaw na ito. Sapagkat nauunawaan na ng mga mag-aaral ang tila ayaw aminin ng marami — na walang pagbabago sa kalendaryo ang lulutas sa krisis sa edukasyong bunga ng ilang dekadang kapabayaan.
* * *
SHORT BURSTS. Para sa mga komento o reaksyon, mag-email sa [email protected] o mag-post sa @Side_View sa X app (dating Twitter).
