BASE sa pagdinig ng Second Congressional Commission on Education (EDCOM II) apat sa bawat 10 estudyanteng Filipino ang hindi natatapos ang kanilang kurso sa kolehiyo kahit na ipinatutupad na ang libreng matrikula sa ilalim ng Universal Access to Quality Tertiary Education Act o ang Republic Act No. 10931.
Pinakamataas ang antas ng ‘attrition’ sa Bangsamoro Autonomous Region in Muslim Mindanao (BARMM) na umabot sa 93 porsyento. Sa Metro Manila at Central Visayas, nasa 52 porsyento at 61 porsyento naman ang bilang ng mga estudyanteng hindi nakapagtatapos.
Batay sa datos ng Philippine Institute for Development Studies (PIDS), pangunahing dahilan ng pagtigil sa pag-aaral ang pangangailangang magtrabaho (44 porsyento), kawalan ng interes at engagement (25 porsyento), at kahirapang pinansiyal (20 porsyento).
Ayon kay EDCOM II executive director Dr. Karol Mark Yee, ang mahigpit na iskedyul ng klase mula alas-8 ng umaga hanggang alas-5 ng hapon ay hindi akma sa mga estudyanteng sabay na nagtatrabaho upang masuportahan ang kanilang pamilya.
Nabunyag din na nananatiling popular ang tradisyunal na kurso kagaya ng Business Education, Teacher Education, at Engineering na halos tatlong dekada nang hindi nagbabago kahit na hindi tiyak ang pagkakaroon ng matatag o mataas na sahod na trabaho matapos makapagtapos.
Samantala, nananatiling kulang ang mga manggagawa sa mga industriyang may mataas na demand katulad ng software engineering, animation, at game development.
Ipinakita rin sa pagdinig na hindi sapat ang naibibigay na suporta mula sa Tertiary Education Subsidy (TES) na dapat sana’y pantulong sa gastusin ng mga estudyante sa transportasyon, aklat, at tirahan. Sa mahigit 500,000 senior high school graduates mula sa 4Ps families noong 2021, 495 lamang ang nakatanggap ng TES. Bukod dito, malaking balakid ang delay ng release ng allowance na umaabot ng anim hanggang pitong buwan. Bumaba rin ang porsyento ng benepisyaryo mula sa pinakamahihirap na estudyante, mula 74 porsyento noong 2018 patungong 31 porsyento sa kasalukuyan.
Nanawagan ang mga mambabatas sa Commission on Higher Education na repormahin ang Unified Student Financial Assistance System for Tertiary Education kabilang ang subsidy targeting, gawing mas flexible ang mga kurso para sa mga working student, at iayon ang mga programang pang-akademiko sa pangangailangan ng industriya. Babala nila, kung hindi maaayos ang sistema, mawawalan ng malaking bilang ng mga kabataang manggagawa ang bansa.
Malinaw na bagama’t may libreng matrikula sa state universities at colleges (SUCs), hindi pa rin sapat upang maibsan ang ibang gastusin ng mga estudyante katulad ng pamasahe, tirahan, pagkain, at iba pang bayarin.
Malaking bahagi ng mga estudyante ay kabilang sa mga pamilyang mababa ang kita, dahilan upang piliin nilang magtrabaho kaysa ipagpatuloy ang pag-aaral. Maraming unibersidad at kolehiyo sa bansa ang patuloy na kulang sa pasilidad at modernong kagamitan na kinakailangan upang makasabay sa global standards, lalo na sa larangan ng information technology at science-based programs.
Sa kabuuan, bagamat libre ang matrikula sa mga SUCs, nananatiling hamon ang kalidad ng edukasyon at ang pagkakaroon ng trabaho pagkatapos ng graduation.
